33 Sống thế nào sau khi khuyết tật

Loại phát tác này gọi là phản xạ thần kinh tự chủ dị thường. Một tổng quan hệ thống lục tra bốn cơ sở dữ liệu Medline, CINAHL, EMBASE và PsycINFO, gồm 31 nghiên cứu, trong đó 6 là thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên. Tổng quan viết rõ: khi đang phát tác, cách xử lý không dùng thuốc gồm ba bước — đặt bệnh nhân ở tư thế thẳng đứng, nới quần áo chật, loại bỏ tác nhân gây phát. Ba bước này dựa trên đồng thuận lâm sàng và số liệu sinh lý, thuộc chứng cứ cấp 5. Phần nội dung của tổng quan cho biết, loại phát tác này thường gặp ở tổn thương từ đoạn ngực 6 trở lên (tức là ở vị trí cao hơn trên cột sống), nguyên nhân phổ biến nhất là kích thích bàng quang hoặc ruột. Kích thích ở bên dưới vị trí tổn thương làm hệ thần kinh giao cảm xả mạnh, huyết áp tăng vọt, trong khi cảm giác bên dưới vị trí tổn thương bị mất một phần hoặc toàn bộ. Triệu chứng gồm đau đầu dữ dội, đổ mồ hôi nhiều phía trên vị trí tổn thương, cũng có thể hoàn toàn không có triệu chứng. Nếu không xử lý, có thể dẫn đến chảy máu nội sọ, co giật, thậm chí tử vong. Chưa có nghiên cứu nào đo riêng hiệu quả của việc ngồi dậy khi đang phát tác. Tuy nhiên, ở người bị tổn thương tủy sống, khi chuyển từ nằm phẳng sang ngồi hoặc nghiêng người, huyết áp lúc nghỉ giảm rõ rệt. Chỉ khi huyết áp cao liên tục mới dùng thuốc hạ áp, trong đó prazosin có chứng cứ cấp 1, nifedipin và prostaglandin E2 có chứng cứ cấp 2. Tổng quan còn viết, cách phòng phát chủ yếu nhắm vào hai nhóm nguyên nhân thường gặp là hệ niệu sinh dục và phẫu thuật, đa số chỉ có chứng cứ cấp 4 và cấp 5 chống lưng

Hai trung tâm tổn thương tủy sống của Anh đã khảo sát nguyên nhân tử vong của 5483 bệnh nhân bị tổn thương tủy sống do chấn thương. Những người này bị thương từ năm 1943 đến 2010, đều sống sót qua năm đầu tiên sau khi bị thương, và được theo dõi cho đến cuối năm 2014. Kết quả cho thấy tỷ lệ tử vong do tự sát cao gấp 5,1 lần so với dân số chung; đặc biệt trong vòng 10 năm đầu tiên sau khi bị thương, tỷ lệ này cao gấp gần chục lần. Những người tổn thương không hoàn toàn (tức là còn giữ lại một phần cảm giác hoặc vận động) có tỷ lệ tự sát cao hơn những người tổn thương hoàn toàn. Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng rối loạn trầm cảm sau tổn thương tủy sống xảy ra nhiều nhất trong vòng 5 năm đầu, tỷ lệ phổ biến chung rơi vào khoảng từ 11% đến 27%, cao hơn mức của dân số chung. Bệnh nhân tàn tật khác chưa tìm được số liệu, nhưng có thể tham khảo điều này

《Luật Vệ sinh Tinh thần》Điều 30 viết rõ "trị liệu nhập viện cho chướng ngại tinh thần theo nguyên tắc tự nguyện". Chỉ khi kết luận chẩn đoán và đánh giá bệnh tình cho thấy người khám là bệnh nhân chướng ngại tinh thần nặng, đồng thời có một trong hai tình huống sau, bệnh viện mới nên cho nhập viện điều trị. Một là "đã có hành vi tự làm hại mình, hay có nguy cơ tự làm hại mình". Hai là "đã có hành vi nguy hại an toàn người khác, hay có nguy cơ nguy hại an toàn người khác". Điều 31: thuộc tình huống thứ nhất thì phải được người giám hộ đồng ý, cơ sở y tế mới được thực hiện trị liệu nhập viện; người giám hộ không đồng ý thì không được thực hiện. Điều 32: thuộc tình huống thứ hai mà bệnh nhân hay người giám hộ không đồng ý thì có thể yêu cầu chẩn đoán lại; yêu cầu phải đưa ra trong ba ngày kể từ ngày nhận kết luận chẩn đoán, và do hai bác sĩ khoa tâm thần có chứng chỉ hành nghề thực hiện, không tính bác sĩ đã chẩn đoán lần đầu; nếu vẫn không đồng ý với kết luận chẩn đoán lại thì có thể tự ủy thác cơ quan giám định có tư cách hành nghề theo luật làm giám định y học về chướng ngại tinh thần. Điều 35: nếu kết luận chẩn đoán lại hay báo cáo giám định cho thấy không thể xác định là bệnh nhân chướng ngại tinh thần nặng, hoặc bệnh nhân không cần nhập viện điều trị, thì cơ sở y tế không được cho người đó nhập viện. Điều 78: cố ý đưa người không mắc chướng ngại tinh thần vào cơ sở y tế điều trị như bệnh nhân chướng ngại tinh thần thì phải bồi thường theo pháp luật (toàn quốc TQ, có hiệu lực từ 1/5/2013, sửa năm 2018)

Đây là nghiên cứu đoàn hệ quần thể tiến cứu, thực hiện trong khoảng 1993 tới 1998 và theo dõi trung bình 4,5 năm, làm tại bốn cộng đồng ở Mỹ. Có 392 người chăm sóc và 427 người không chăm sóc, tuổi từ 66 tới 96, đều đang sống cùng vợ hoặc chồng. Trong bốn năm có 103 người (12,6%) chết. Sau khi điều chỉnh các yếu tố nhân khẩu xã hội, bệnh đã có sẵn và bệnh tim mạch chưa rõ triệu chứng, nhóm vừa chăm sóc vừa báo bị căng thẳng tinh thần hay tình cảm có nguy cơ chết cao hơn nhóm đối chứng không chăm sóc 63% (RR 1.63, 95% CI 1.00–2.65, khoảng tin cậy). Còn người chăm sóc nhưng không báo căng thẳng (RR 1.08, 95% CI 0.61–1.90) và người có vợ hoặc chồng mất năng lực nhưng không phải mình chăm (RR 1.37, 95% CI 0.73–2.58) thì tỷ suất chết sau điều chỉnh đều không cao lên

Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên này làm ở 12 viện dưỡng lão, tuyển 232 người đang ở viện, trên 65 tuổi trong khoảng 2004 tới 2008, mỗi người ngồi xe lăn trên 6 giờ một ngày và có điểm Braden dưới 18. Tất cả đều được chỉnh xe lăn cho vừa người trước, rồi được chia ngẫu nhiên thành hai nhóm. Một nhóm dùng đệm loại bảo vệ da (đệm khí, đệm chất lỏng dính kết hợp mút, hoặc gel kết hợp mút), nhóm kia dùng đệm mút phân đoạn dày 7,6 cm. Theo dõi 6 tháng hoặc tới khi phát loét do đè. Về loét ở chỗ cục xương ngồi, nhóm đệm mút phân đoạn có 8 ca (6,7%), nhóm đệm bảo vệ da có 1 ca (0,9%), P=0.04. Còn gộp loét xương ngồi và xương cùng cụt lại thì nhóm mút phân đoạn có 21 ca (17,6%), nhóm đệm bảo vệ da có 12 ca (10,6%), P=0.14, không đủ để kết luận có khác biệt

《Luật Quảng cáo》Điều 16 quy định, quảng cáo y tế, thuốc và khí cụ y tế không được chứa các nội dung sau: "(một) khẳng định hay bảo đảm về hiệu quả và độ an toàn; (hai) nêu tỷ lệ chữa khỏi hay tỷ lệ có hiệu quả; (ba) so sánh về hiệu quả và độ an toàn với thuốc, khí cụ y tế hay cơ sở y tế khác; (bốn) lợi dụng người phát ngôn quảng cáo để giới thiệu hay chứng minh". Điều 17 quy định, ngoài quảng cáo y tế, thuốc và khí cụ y tế, "cấm mọi quảng cáo khác nhắc tới chức năng chữa bệnh, cũng không được dùng thuật ngữ y khoa hay từ ngữ dễ khiến hàng hóa thường bị nhầm với thuốc và khí cụ y tế". Điều 4 quy định, quảng cáo không được chứa nội dung giả hay gây hiểu lầm, không được lừa dối người tiêu dùng, và người đăng quảng cáo phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung quảng cáo (toàn quốc TQ, sửa năm 2021)

Tấm thẻ nối tới ít nhất sáu khoản đãi ngộ, mỗi khoản có nguồn riêng. Một là trợ cấp sinh hoạt cho người khuyết tật khó khăn và trợ cấp hộ lý cho người khuyết tật nặng, xem phần 7, mục 8 (hai khoản trợ cấp). Hai là cứu trợ phục hồi chức năng cho trẻ khuyết tật, xem mục 8 phần này (cứu trợ phục hồi). Ba là trợ cấp cấp phát khí cụ phụ trợ kiểu cơ bản, căn cứ là Điều 26 《Điều lệ Phòng bệnh Khuyết tật và Phục hồi Chức năng Người khuyết tật》. Bốn là trợ cấp cải tạo thiết bị không chướng ngại trong gia đình, xem mục 9 phần này (cải tạo ramp, tay vịn và phòng tắm). Năm là việc làm theo tỷ lệ và dịch vụ việc làm, xem mục 10 phần này (chủ động nói rõ có thẻ). Sáu là giảm thuế thu nhập cá nhân, xem mục 11 phần này (thuế thu nhập giảm). Điều 26 của điều lệ đó còn viết rõ, nhà nước thông qua các hạng mục phục hồi trọng điểm sẽ cung cấp dịch vụ phục hồi cơ bản cho người khuyết tật nghèo ở thành thị và nông thôn cũng như người khuyết tật nặng, "và theo quy định của nhà nước cho trợ cấp việc cấp phát khí cụ phụ trợ kiểu cơ bản". Điều 20 quy định, các cơ quan liên quan của chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên và liên hiệp hội khuyết tật phải tận dụng nguồn lực cộng đồng, mở chỗ phục hồi hoặc mua dịch vụ, để làm công tác phục hồi cộng đồng gồm hướng dẫn phục hồi, huấn luyện kỹ năng sinh hoạt hằng ngày, hộ lý phục hồi, cấp phát khí cụ phụ trợ, tư vấn thông tin và chuyển tiếp (toàn quốc TQ, có hiệu lực từ 1/7/2017). Cũng theo Điều 21 của điều lệ này, dịch vụ phục hồi phải đánh giá nhu cầu trước, rồi mới lập phương án cá nhân hóa theo kết quả đánh giá. Văn kiện năm 2016 của Quốc vụ viện viết: "địa phương có điều kiện có thể cấp trợ cấp cho việc lắp đặt khí cụ phụ trợ phục hồi kiểu cơ bản cho người khuyết tật nghèo ở thành thị và nông thôn, và người khuyết tật nặng". Kế hoạch ba năm 2026–2028 của Bộ Dân chính cùng các bộ, ngành viết cần "chuẩn hóa và tăng cường chế độ trợ cấp cho dịch vụ lắp đặt khí cụ phụ trợ kiểu cơ bản cho người khuyết tật". Người bị thương tật do tai nạn lao động thì đi theo một đường khác. "Quy định quản lý cấp phát khí cụ phụ trợ theo bảo hiểm tai nạn lao động" quản lý chân giả, nẹp chỉnh hình, mắt giả, răng giả và xe lăn loại này. Quy định yêu cầu phải được ủy ban giám định năng lực lao động xác nhận trước khi cấp. Chi phí lắp đặt, sửa chữa, huấn luyện theo quy định do quỹ bảo hiểm tai nạn lao động chi trả. Tự mua mà chưa được xác nhận, hoặc mua ở cơ sở không ký thỏa thuận, thì cơ quan làm thủ tục không thanh toán.

《Ý kiến của Quốc vụ viện về Thành lập Chế độ Cứu trợ Phục hồi Trẻ Khuyết tật》viết rõ, đối tượng cứu trợ là trẻ khuyết tật thị lực, thính lực, ngôn ngữ, chi thể, trí lực và các loại khác, cùng trẻ tự kỷ từ 0—6 tuổi đủ điều kiện. Gồm trẻ trong gia đình được bảo đảm sinh hoạt tối thiểu thành thị và nông thôn, trẻ khuyết tật trong gia đình lập hồ sơ hộ nghèo và trẻ khuyết tật do cơ sở phúc lợi trẻ em nuôi dưỡng, trẻ mồ côi khuyết tật, trẻ khuyết tật được nạp vào diện cung dưỡng người đặc biệt khó khăn, và trẻ khuyết tật trong các gia đình khó khăn kinh tế khác. Cách xác định "gia đình khó khăn kinh tế khác" do chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên quy định. Văn kiện còn viết: "địa phương có điều kiện có thể mở rộng độ tuổi được cứu trợ phục hồi, cũng có thể nới lỏng điều kiện kinh tế gia đình của đối tượng cứu trợ". Mức kinh phí bảo đảm do chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên xác định theo tình hình tài chính địa phương, số lượng đối tượng bảo đảm, loại khuyết tật và các yếu tố khác, đồng thời phải có cơ chế điều chỉnh linh động. Đơn xin nộp tại liên hiệp hội khuyết tật cấp huyện nơi trẻ có hộ khẩu (hoặc nơi cấp giấy cư trú). Sau khi được duyệt, người giám hộ tự chọn cơ sở phục hồi định điểm. Cơ sở phục hồi định điểm do liên hiệp hội khuyết tật địa phương từ cấp huyện trở lên phối hợp với các ngành y tế, giáo dục, dân chính chọn ra, "theo nguyên tắc công khai, ưu tiên chọn lựa". Chi phí phát sinh ở cơ sở định điểm do cơ quan tài chính và cơ sở trực tiếp thanh toán. "Chi phí phát sinh khi nhận dịch vụ phục hồi ở cơ sở không định điểm, nếu liên hiệp hội khuyết tật cấp huyện đã xét duyệt và đồng ý, do liên hiệp hội cấp huyện cùng cơ quan tài chính cùng cấp thống nhất cách thanh toán." Văn kiện yêu cầu chính quyền cấp tỉnh ban hành chế độ và chính sách hỗ trợ của địa phương trước cuối tháng 9 năm 2018. Căn cứ pháp lý là Điều 26 《Điều lệ Phòng bệnh Khuyết tật và Phục hồi Chức năng Người khuyết tật》: nhà nước thành lập chế độ cứu trợ phục hồi trẻ khuyết tật, "từng bước thực hiện việc trẻ khuyết tật thị lực, thính lực, ngôn ngữ, chi thể, trí lực và các loại khác, cùng trẻ tự kỷ từ 0—6 tuổi được miễn phí phẫu thuật, cấp phát khí cụ phụ trợ và huấn luyện phục hồi cùng các dịch vụ khác" (toàn quốc TQ, từ năm 2018)

《Luật Kiến thiết Môi trường Không chướng ngại》Điều 19: "Chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên phải ủng hộ và hướng dẫn cải tạo thiết bị không chướng ngại cho gia đình. Với gia đình có người khuyết tật, người già đủ điều kiện thì phải cho trợ cấp thích đáng." Điều 18 quy định, với nhà ở, khu dân cư, công trình công cộng, nơi công cộng, thiết bị giao thông và đường phố hiện có chưa đạt tiêu chuẩn thiết bị không chướng ngại, chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên phải căn cứ thực tế lập kế hoạch cải tạo có mục tiêu và tổ chức thực hiện. Điều 22: "Nhà nước hỗ trợ việc lắp thang máy hoặc các thiết bị không chướng ngại khác cho nhà ở nhiều tầng hiện có tại khu đô thị cũ, để tạo thuận lợi cho người khuyết tật và người cao tuổi." Cùng điều này quy định, chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên và các cơ quan liên quan phải "phát huy vai trò của tổ chức cơ sở ở cộng đồng", thúc đẩy việc lắp thang máy cho nhà nhiều tầng hiện có. Điều 62 quy định, bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào cũng có quyền góp ý với cơ quan chủ quản của chính quyền về việc tăng cường và cải thiện môi trường không chướng ngại, và được quyền tố cáo, khiếu nại hành vi vi phạm luật này; cơ quan chủ quản nhận tố cáo khiếu nại thì "phải xử lý kịp thời và trả lời". Điều 63 quy định, với hành vi vi phạm luật này mà gây hại lợi ích công cộng xã hội, viện kiểm sát nhân dân có thể đưa kiến nghị kiểm sát hoặc khởi kiện công ích (toàn quốc TQ, có hiệu lực từ 1/9/2023)

Về tiền bảo đảm việc làm, xem 《Cách quản lý thu thập và sử dụng Tiền Bảo đảm Việc làm cho Người khuyết tật》 năm 2015. Điều 6: "các cơ quan, đoàn thể, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp và tổ chức kinh tế phi doanh nghiệp (sau đây gọi chung là đơn vị sử dụng lao động) bố trí người khuyết tật làm việc đạt đến tỷ lệ mà chính quyền nhân dân cấp tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương quy định, thì được miễn nộp tiền bảo đảm; chưa đạt tỷ lệ quy định, thì phải nộp tiền bảo đảm". Tỷ lệ này không dưới 1,5% (nơi nào cao hơn thì áp dụng). Điều 7: "đơn vị sử dụng lao động bố trí một người khuyết tật độ một, độ hai vào làm việc, thì được tính bằng hai người khuyết tật". Một người chỉ được tính vào số người đã bố trí khi đơn vị ký hợp đồng lao động từ một năm trở lên, lương không thấp hơn mức lương tối thiểu của địa phương và đóng đủ bảo hiểm xã hội. Về mức trần thu, xem thông báo của Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia. Từ 1/1/2023 đến 31/12/2027, tiền bảo đảm tiếp tục thu phân cấp: những đơn vị nhận người khuyết tật đạt từ 1% trở lên (chưa tới tỷ lệ chuẩn) thì nộp 50% mức đóng phí; đơn vị dưới 1% thì nộp 90%; đơn vị có quy mô 30 người trở xuống (bao gồm 30 người) được miễn thu. Ngoài ra, tiền nộp phạt được giới hạn tối đa bằng hai lần lương bình quân của người lao động ở địa phương, "để hạn chế việc phí thu quá cao ở vùng kinh tế phát triển" (toàn quốc TQ).

《Luật Thuế Thu nhập Cá nhân》Điều 5: "có một trong các tình huống sau thì có thể giảm thuế thu nhập cá nhân, mức giảm và thời hạn cụ thể do chính quyền nhân dân tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương quy định, và báo ủy ban thường vụ đại biểu nhân dân cùng cấp lưu án: (một) thu nhập của người khuyết tật, người già cô độc và gia đình liệt sĩ; (hai) bị thiệt hại lớn do thiên tai". 《Luật Bảo đảm Người khuyết tật》Điều 36 còn quy định thêm, nhà nước cho ưu đãi thuế theo pháp luật với người khuyết tật làm kinh doanh cá thể, và miễn trừ các khoản phí hành chính sự nghiệp (toàn quốc TQ, luật thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2019)

《Luật Kiến thiết Môi trường Không chướng ngại》Điều 46: "đơn vị quản lý kinh doanh nơi công cộng, đơn vị khai thác thiết bị giao thông vận tải và phương tiện giao thông công cộng phải tạo thuận lợi cho người khuyết tật mang theo chó dẫn đường, chó dẫn nghe, chó hỗ trợ và các loại chó dịch vụ khác". Cùng điều này, khoản 2 quy định người khuyết tật mang chó dịch vụ vào nơi công cộng, đi phương tiện công cộng "phải tuân thủ quy định của nhà nước, đeo thiết bị nhận diện rõ ràng cho chó dịch vụ và thực hiện các biện pháp bảo vệ cần thiết". Điều 68 quy định, đơn vị có trách nhiệm cung cấp dịch vụ xã hội mà không cung cấp không chướng ngại theo luật thì được chính quyền cùng cấp hoặc cơ quan chủ quản cấp trên yêu cầu sửa trong thời hạn; quá hạn vẫn không sửa thì xử lý kỷ luật người chịu trách nhiệm trực tiếp. Điều 35 quy định, đường dây nóng tiện dân của dịch vụ hành chính và các hệ thống gọi khẩn cấp như báo động cầu cứu, cứu hỏa, tai nạn giao thông, cấp cứu y tế phải từng bước có đủ chức năng không chướng ngại như âm thanh, chữ lớn, chữ mù và gọi một phím. Điều 62 quy định, bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào cũng có quyền tố cáo, khiếu nại hành vi vi phạm luật này, và cơ quan chủ quản phải xử lý kịp thời và trả lời. 《Luật Bảo đảm Người khuyết tật》Điều 50: "người mù cầm giấy tờ hợp lệ được miễn phí xe buýt công cộng, xe điện, tàu điện ngầm, tàu phà và các phương tiện giao thông công cộng khác trong thành phố. Bưu phẩm là sách báo dành cho người mù được gửi miễn phí". Cùng điều đó còn quy định, chính quyền nhân dân cấp huyện trở lên phải tạo thuận lợi và ưu đãi cho người khuyết tật đi phương tiện giao thông công cộng, và người khuyết tật được miễn phí mang theo khí cụ phụ trợ cần thiết (toàn quốc TQ, luật môi trường không chướng ngại có hiệu lực từ 1/9/2023)

《Quy định Quản lý Người khuyết tật tham gia Thi Chiêu sinh Thống nhất Toàn quốc Cao hiệu Thường thông》Điều 5 liệt mười hai loại tiện nghi hợp lý. Gồm cho thí sinh khuyết tật thị lực đề thi chữ mù hiện hành, đề cỡ chữ lớn hay đề thường; cho thí sinh khuyết tật thính lực được miễn phần thi nghe ngoại ngữ; cho phép thí sinh khuyết tật thị lực mang bút chữ mù, bảng viết tay chữ mù, máy đánh chữ mù không có chức năng lưu trữ, máy trợ thị điện tử không có chức năng lưu trữ, gậy dò đường, kính phóng đại quang học và các khí cụ phụ trợ khác; cho phép thí sinh khuyết tật thính lực mang máy trợ thính, ốc tai nhân tạo; cho phép thí sinh đi lại bất tiện dùng xe lăn, khí cụ trợ hành, và người có nhu cầu đặc biệt được tự mang bàn ghế riêng. Mức kéo dài giờ thi viết ở hạng 6 của Điều 5: "thí sinh khuyết tật thị lực dùng đề chữ mù được kéo dài thêm 50% trên tổng giờ thi quy định của môn đó; thí sinh khuyết tật thị lực dùng đề cỡ chữ lớn hay đề thường, và thí sinh viết chữ đặc biệt khó khăn như do bại não hay bệnh khác khiến chi trên không viết bình thường hoặc không có chi trên, được kéo dài thêm 30% trên tổng giờ thi quy định của môn đó". Ngoài ra còn có được ưu tiên vào điểm thi, thi ở phòng thi tiêu chuẩn hóa riêng, được bố trí người dẫn đường hỗ trợ và người phiên dịch thủ ngữ cùng các tiện nghi khác. Điều 7 quy định quy trình xin: thí sinh nộp đơn văn bản chính thức theo thời hạn, địa điểm và cách thức do cơ quan khảo thí giáo dục cấp tỉnh quy định, đồng thời cung cấp bản chính thẻ khuyết tật đời hai trở lên; tổ chuyên gia xác nhận tại chỗ và đánh giá tổng hợp, rồi cơ quan khảo thí giáo dục cấp tỉnh gửi văn bản thông báo. Điều 8 quy định, thí sinh không đồng ý với văn bản thông báo đó thì có thể nộp đơn văn bản xin cơ quan hành chính giáo dục cấp tỉnh xem xét lại. Điều 9 quy định, người được miễn phần nghe ngoại ngữ thì điểm môn ngoại ngữ tính theo công thức "điểm phần thi viết × tổng điểm môn ngoại ngữ / tổng điểm phần thi viết". Điều 18 quy định, người khuyết tật tham gia các kỳ thi giáo dục quốc gia khác mà cần tiện nghi hợp lý thì được tham chiếu quy định này để thực hiện (toàn quốc TQ, ban hành và có hiệu lực 7/4/2017)

《Điều lệ Giáo dục Người khuyết tật》Điều 7: "cơ sở giáo dục tiền học, các loại trường các cấp và cơ sở giáo dục khác phải theo điều lệ này và pháp luật, pháp quy liên quan của quốc gia mà làm giáo dục cho người khuyết tật; với người khuyết tật đủ điều kiện theo pháp luật, pháp quy xin nhập học thì không được từ chối nhận". Điều 29: "trường nghề phổ thông không được từ chối nhận người khuyết tật đạt tiêu chuẩn tuyển quốc gia quy định, cơ sở đào tạo nghề phổ thông phải tích cực nhận người khuyết tật vào học". Điều lệ còn quy định, trẻ em và thiếu niên khuyết tật trong tuổi đi học mà cần người chuyên hộ lý, không tới trường học được, thì do cơ quan hành chính giáo dục của chính quyền cấp huyện bố trí thống nhất, qua hình thức đưa thầy dạy tới nhà hoặc giáo dục từ xa và các cách khác để làm giáo dục nghĩa vụ, và cho vào diện quản lý học tịch. Điều 20 quy định, cơ quan hành chính giáo dục cấp huyện phải cùng cơ quan hành chính y tế, cơ quan dân chính và liên hiệp hội người khuyết tật thành lập ủy ban chuyên gia giáo dục người khuyết tật gồm chuyên gia giáo dục, tâm lý, phục hồi, công tác xã hội và các lĩnh vực khác; ủy ban này đánh giá tình trạng cơ thể, khả năng tiếp nhận giáo dục và khả năng thích ứng với việc học và sinh hoạt ở trường của con, rồi đề nghị nhập học hay chuyển học; kết quả đánh giá thuộc thông tin riêng tư của con, đơn vị và nhân viên liên quan có nghĩa vụ giữ bí mật. Điều 23 quy định, học sinh khuyết tật học cùng lớp ở trường thường có thể dùng chương trình, tiêu chuẩn và giáo trình giáo dục nghĩa vụ thường, nhưng yêu cầu học tập với các em có thể linh động vừa phải. Điều 52 quy định, người khuyết tật tham gia thi giáo dục quốc gia mà cần điều kiện hỗ trợ cần thiết và tiện nghi hợp lý thì được đề xin (toàn quốc TQ, có hiệu lực từ 1/5/2017)

《Quy định Xin và Dùng Giấy phép Lái xe Cơ động》phụ lục 1 viết điều kiện sức khỏe rất kỹ. Hạng 8: "mất hoặc mất chức năng vận động chi dưới phải hoặc cả hai chi dưới nhưng tự ngồi vững được, đồng thời chi trên đạt quy định ở hạng 5 mục này, thì có thể xin giấy phép lái xe loại xe khách nhỏ tự động dành riêng cho người khuyết tật. Mất một bàn tay, bàn tay còn lại có ngón cái lành lặn, trong các ngón khác có hai ngón lành lặn, chức năng vận động của chi trên và các ngón tay bình thường, đồng thời chi dưới đạt quy định ở hạng 6 mục này, thì cũng có thể xin loại giấy phép đó". Hạng 6: chỉ mất hoặc mất chức năng vận động chi dưới trái còn chi dưới phải bình thường thì có thể xin loại bằng xe nhỏ tự động. Hạng thị lực: "mắc chướng ngại thị lực một mắt, mắt còn lại có thị lực không kính hoặc đã chỉnh đạt 5.0 trở lên theo bảng thị lực đối số, và tầm nhìn ngang đạt 150 độ", thì có thể xin bằng xe nhỏ, xe nhỏ tự động, xe chở hàng tốc độ thấp, xe ba bánh và xe khách nhỏ tự động dành riêng cho người khuyết tật. Hạng thính lực: có chướng ngại thính lực nhưng đeo thiết bị trợ thính thì phân biệt được hướng nguồn âm, có thể xin bằng xe nhỏ và xe nhỏ tự động, và khi lái phải đeo thiết bị trợ thính. Điều 85 quy định, khi làm thủ tục cấp bằng xe khách nhỏ tự động dành riêng cho người khuyết tật, giấy chứng nhận điều kiện sức khỏe phải do cơ sở y tế chuyên môn do cơ quan hành chính y tế cấp tỉnh chỉ định cấp. Người cầm loại bằng này cứ ba năm phải khám sức khỏe một lần, và trong ba mươi ngày sau khi hết chu kỳ tính điểm thì phải nộp giấy chứng nhận điều kiện sức khỏe. Điều 78 quy định, khi lái xe phải gắn trên thân xe biểu hiệu xe cơ động dành riêng cho người khuyết tật theo quy định. Điều 79 khoản 1 mục 9 quy định, người cầm bằng xe khách nhỏ tự động dành riêng cho người khuyết tật mà sau ba chu kỳ tính điểm vẫn không nộp giấy chứng nhận sức khỏe trong vòng một năm sau đó, thì sở quản lý xe phải hủy bằng lái. Về xe, 《Quy định Đăng ký Xe cơ động》Điều 23 khoản 1 mục 5 quy định, xe khách nhỏ, xe nhỏ tự động gắn, tháo hoặc thay thiết bị hỗ trợ điều khiển cho người khuyết tật chi thì chủ xe phải xin đăng ký thay đổi trong 30 ngày sau khi thay đổi. Điều 24 quy định, hồ sơ gồm giấy chứng minh nhân thân, giấy đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định kỹ thuật an toàn và giấy chứng nhận lắp đặt thiết bị hỗ trợ điều khiển (toàn quốc TQ, lệnh Bộ Công an số 172 sửa, có hiệu lực từ 1/1/2025)

Tổng quan hệ thống Cochrane gồm 29 thử nghiệm với 5902 người tham gia, so cách chăm sóc nội trú có tổ chức tại đơn vị trúng phong với các cách chăm sóc khác. Tới lần theo dõi cuối (trung vị 1 năm), tỷ số odds kết cục xấu (chết, tàn phế hay phải vào cơ sở chăm sóc) là 0.77 (95% CI 0.69–0.87, khoảng tin cậy), tỷ số odds chết là 0.76 (95% CI 0.66–0.88), tỷ số odds chết hoặc phải lệ thuộc người khác là 0.75 (95% CI 0.66–0.85), chất lượng chứng cứ mức trung bình. Quy ra số tuyệt đối thì cứ 100 người được chăm sóc tại đơn vị trúng phong, có thêm 2 người sống sót, thêm 6 người được ở nhà, thêm 6 người tự lo được sinh hoạt. Mặt khác, thử nghiệm AVERT tại 56 đơn vị trúng phong cấp tính ở 5 nước chia ngẫu nhiên 2104 bệnh nhân, so "chăm sóc thường" với "chăm sóc thường cộng vận động cường độ cao rất sớm". Sau ba tháng, tỷ lệ kết cục tốt (thang Rankin cải biến 0—2 điểm) ở nhóm vận động rất sớm là 480 người (46%), nhóm thường là 525 người (50%), tỷ số odds sau điều chỉnh 0.73 (95% CI 0.59–0.90, P=0.004). Số người chết là 88 so với 72, khác biệt không đủ để kết luận (tỷ số odds 1.34, 95% CI 0.93–1.93, P=0.113)

Thử nghiệm ACHIEVE làm tại 4 cộng đồng ở Mỹ, tuyển 977 người từ 70 tới 84 tuổi, có tổn thất thính lực chưa điều trị và không có chướng ngại nhận thức rõ rệt. Chia ngẫu nhiên hai nhóm: một nhóm nhận can thiệp thính lực (tư vấn thính lực và phối máy trợ thính), nhóm kia nhận giáo dục sức khỏe làm đối chứng, cứ 6 tháng theo dõi một lần. Điểm cuối chính là mức thay đổi điểm nhận thức tổng thể sau 3 năm. Trong phân tích chính gộp cả hai quần thể nguồn, hai nhóm không có khác biệt rõ rệt: nhóm can thiệp thính lực −0.200 (95% CI −0.256 tới −0.144), nhóm đối chứng −0.202 (95% CI −0.258 tới −0.145), chênh 0.002 (95% CI −0.077 tới 0.081), P=0.96. Một phân tích nhạy định trước cho thấy hiệu quả can thiệp giữa hai quần thể nguồn có khác biệt (tương tác P=0.010). Nhóm người tham gia đến từ nghiên cứu quan sát sức khỏe tim mạch dài hạn thì tuổi cao hơn, nhiều yếu tố nguy cơ suy giảm nhận thức hơn và điểm nhận thức ban đầu thấp hơn. Trong nhóm 238 người này, nhóm can thiệp thính lực có mức suy giảm nhận thức sau 3 năm thấp hơn 48% (chênh 0.191, 95% CI 0.022–0.360, P=0.027). Trong 739 người tình nguyện khỏe mạnh mới tuyển thêm, hai nhóm không khác nhau đáng kể (chênh −0.061, 95% CI −0.151 tới 0.028, P=0.18). Nhóm nghiên cứu kết luận, can thiệp thính lực có thể làm chậm mức thay đổi nhận thức trong 3 năm ở quần thể có nguy cơ suy giảm nhận thức cao, còn ở quần thể nguy cơ thấp thì không. Thử nghiệm không báo sự kiện bất lợi nghiêm trọng nào liên quan tới nghiên cứu

《Điển Dân sự》Điều 21: "người lớn không phân biệt được hành vi của mình là người vô năng lực hành vi dân sự, và việc làm hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật của họ thay mặt thực hiện". Điều 22: "người lớn không hoàn toàn phân biệt được hành vi của mình là người hạn chế năng lực hành vi dân sự; việc làm hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật thay mặt thực hiện, hoặc phải được người đại diện đó đồng ý hay công nhận sau; nhưng họ có thể tự làm hành vi dân sự chỉ mang lại lợi ích thuần hoặc hành vi dân sự phù hợp với tình trạng trí lực và sức khỏe tinh thần của mình". Điều 24: "với người lớn không phân biệt được hoặc không hoàn toàn phân biệt được hành vi của mình, người có lợi hại liên quan hay tổ chức liên quan có thể đưa đơn lên tòa án nhân dân xin nhận định người đó là người vô năng lực hay hạn chế năng lực hành vi dân sự". Cùng điều đó còn quy định, sau khi bị nhận định, nếu chính họ, người có lợi hại liên quan hay tổ chức liên quan đề nghị, tòa án nhân dân có thể căn cứ mức hồi phục về trí lực và sức khỏe tinh thần mà nhận định họ đã hồi phục thành người hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc người có đủ năng lực hành vi dân sự. Tổ chức liên quan gồm: ủy ban cư dân, ủy ban thôn dân, trường học, cơ sở y tế, liên hiệp phụ nữ, liên hiệp hội người khuyết tật, tổ chức người già thành lập theo pháp luật, cơ quan dân chính và các tổ chức khác. Điều 23 quy định, người giám hộ của người vô năng lực hay hạn chế năng lực hành vi dân sự chính là người đại diện theo pháp luật của họ. Thủ tục nằm ở chương thủ tục đặc biệt của 《Luật Tố tụng Dân sự》. Điều 198: đơn nộp tại tòa cơ sở nơi người đó có nơi cư trú, và đơn phải nêu rõ sự việc và căn cứ cho thấy người đó vô năng lực hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự. Điều 199: sau khi thụ lý, khi cần thiết tòa phải giám định người được yêu cầu nhận định. Điều 187: vụ án theo thủ tục đặc biệt phải xét xử xong trong 30 ngày kể từ ngày thụ lý hoặc 30 ngày sau khi hết thời hạn niêm yết; trường hợp cần kéo dài thì do chánh án tòa đó phê duyệt. 《Biện pháp Nộp Án phí Tố tụng》Điều 8: vụ án xét theo thủ tục đặc biệt của Luật Tố tụng Dân sự không phải nộp án phí thụ lý. Điều 12: chi phí phát sinh trong tố tụng, như giám định, do tòa quyết định người đương sự trực tiếp trả cho cơ quan liên quan theo nguyên tắc "ai đưa ra yêu cầu, người đó chịu" (toàn quốc TQ, có hiệu lực từ 1/1/2021)

《Điển Dân sự》Điều 28: với người lớn vô năng lực hay hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khả năng giám hộ giữ vai trò người giám hộ theo thứ tự: "(một) vợ hoặc chồng; (hai) cha mẹ và con cái; (ba) thân nhân gần khác; (bốn) cá nhân hay tổ chức khác tự nguyện làm người giám hộ, nhưng phải được ủy ban cư dân, ủy ban thôn dân hay cơ quan dân chính nơi người được giám hộ cư trú đồng ý". Điều 31: khi có tranh chấp về việc xác định người giám hộ, ủy ban cư dân, ủy ban thôn dân hay cơ quan dân chính nơi người được giám hộ cư trú sẽ chỉ định; không phục quyết định chỉ định đó thì có thể xin tòa án nhân dân chỉ định, hoặc cũng có thể đưa đơn thẳng lên tòa án nhân dân. Khi chỉ định thì "phải tôn trọng nguyện vọng thật sự của người được giám hộ, theo nguyên tắc có lợi nhất cho người được giám hộ". Trước khi có người giám hộ, nếu quyền lợi của người đó đang ở trạng thái không ai bảo vệ thì ủy ban cư dân, ủy ban thôn dân, tổ chức do pháp luật quy định hay cơ quan dân chính giữ vai trò người giám hộ tạm thời. Điều 33: "người lớn có đủ năng lực hành vi dân sự có thể thỏa thuận trước với thân nhân gần hoặc cá nhân, tổ chức khác tự nguyện làm người giám hộ, và xác định người giám hộ của mình bằng văn bản". Điều 1188: "người vô năng lực hay hạn chế năng lực hành vi dân sự gây thiệt hại cho người khác thì người giám hộ gánh trách nhiệm xâm quyền. Người giám hộ đã làm đủ trách nhiệm giám hộ thì có thể được giảm nhẹ trách nhiệm". Người đó có tài sản thì lấy từ tài sản của chính họ ra bồi thường, phần thiếu do người giám hộ trả. Điều 1189: người giám hộ đem trách nhiệm giám hộ ủy thác cho người khác thì vẫn phải gánh trách nhiệm xâm quyền; người được ủy thác có lỗi thì gánh trách nhiệm tương ứng (toàn quốc TQ, có hiệu lực từ 1/1/2021)

《Luật Bảo đảm Người khuyết tật》Điều 3: "cấm kỳ thị dựa trên khuyết tật. Cấm nhục mạ, xâm hại người khuyết tật". Điều 38: "về tuyển dụng, chuyển thành chính thức, thăng cấp, bình định chức danh, tiền lương lao động, phúc lợi sinh hoạt, nghỉ ngơi nghỉ phép và bảo hiểm xã hội của công nhân, không được kỳ thị người khuyết tật". Cùng điều đó còn quy định, nơi làm việc của công nhân khuyết tật phải cung cấp điều kiện lao động và bảo hộ lao động thích đáng theo đặc điểm của họ, và căn cứ nhu cầu thực tế mà cải tạo nơi làm việc, thiết bị lao động và thiết bị sinh hoạt. Điều 64: "vi phạm quy định của luật này mà kỳ thị người khuyết tật trong tuyển dụng công nhân và các mặt khác, thì cơ quan chủ quản liên quan ra lệnh sửa chữa; người lao động khuyết tật có thể khởi kiện lên tòa án nhân dân theo pháp luật". 《Điều lệ Việc làm Người khuyết tật》Điều 4: "cấm kỳ thị người khuyết tật trong việc làm". Điều 13: nơi làm việc không được kỳ thị công nhân khuyết tật trong thăng chức, thăng cấp, bình định chức danh, tiền lương, bảo hiểm xã hội và phúc lợi sinh hoạt. 《Luật Viện trợ Pháp luật》Điều 42 quy định, người xin có tài liệu chứng minh thuộc "nhóm đối tượng đặc biệt như người chưa thành niên, người già, người khuyết tật không có nguồn sinh hoạt cố định" thì được miễn kiểm tra tình hình khó khăn kinh tế. Điều 45 quy định, cơ sở viện trợ pháp luật khi cung cấp dịch vụ viện trợ pháp luật cho người già, người khuyết tật thì phải căn cứ tình hình thực tế cung cấp thiết bị và dịch vụ không chướng ngại (toàn quốc TQ)

Hai trung tâm tổn thương tủy sống của Anh đã khảo sát nguyên nhân tử vong của 5483 bệnh nhân bị tổn thương tủy sống do chấn thương. Những người này bị thương từ năm 1943 đến 2010, đều sống sót qua năm đầu tiên sau khi bị thương, và được theo dõi cho đến cuối năm 2014. Tổng cộng có 2322 người chết, trong đó 2170 người có nguyên nhân tử vong đáng tin cậy. Các nguyên nhân hàng đầu là hệ hô hấp 29.3%, hệ tuần hoàn 26.7%, khối u 13.9%, hệ tiết niệu sinh dục 11.5%. Trừ yếu tố tuổi tác, tỷ lệ tử vong do hệ tiết niệu sinh dục cao hơn dân số chung; mấy năm nay dù có giảm nhưng vẫn thiên cao. Một nghiên cứu khác ở Mỹ đã lật lại bệnh án của 316 bệnh nhân tổn thương tủy sống do chấn thương, theo dõi trung bình 18.3 năm sau khi bị thương, phân nhóm theo cách bài tiết. Số người gặp biến chứng ở nhóm đặt ống thông niệu đạo lâu dài là 53.5%, nhóm thông tiểu ngắt quãng sạch là 27.2%, nhóm tự tiểu là 32.4%, nhóm mở thông bàng quang ra da là 44.4%. Biến chứng gồm nhiễm trùng, sỏi, tổn thương niệu đạo và bất thường hình ảnh. Đây chỉ là so sánh bệnh án, không phải phân ngẫu nhiên. Hướng dẫn năm 2026 của Hiệp hội Tiết niệu Châu Âu ghi rõ, đặt ống thông niệu đạo lâu dài có nhiều biến chứng, nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu cao, nên tránh được thì tránh. Mở thông bàng quang ra da cũng vậy, chỉ nhẹ hơn chút. Hướng dẫn còn ghi phải theo dõi suốt đời để kiểm tra nguy cơ tổn thương đường tiết niệu trên và suy thận. Đa số trường hợp khoảng cách khám lại không quá một đến hai năm. Người nguy cơ cao thì khoảng nửa năm siêu âm một lần, mỗi năm khám sức khỏe và xét nghiệm nước tiểu. Mục 3.4.2.e của Hướng dẫn ghi rằng thông tiểu ngắt quãng và đặt ống thông tiểu đều là cách làm tiêu chuẩn cho người không thể làm rỗng bàng quang, khuyên bác sĩ và bệnh nhân nên cùng quyết định. Ở người tổn thương tủy sống, điểm đánh giá chất lượng sống của cách thông tiểu ngắt quãng kém hơn cách đặt ống thông, đặc biệt rõ rệt ở người bị nhiễm trùng đường tiết niệu hơn 4 lần một năm. Một nghiên cứu quan sát cho thấy, 42.1% người dùng cách thông tiểu ngắt quãng đã bỏ sau 12 tháng, nguyên nhân chính là bất tiện, rỉ nước tiểu và số lần nhiễm trùng tăng lên. Hướng dẫn ghi ống thông tiểu bằng silicone tốt hơn vì khó bị đóng cặn, và bệnh nhân mắc bệnh hệ thần kinh thường bị dị ứng cao su. Mục 3.5.1 liệt kê các dấu hiệu nhiễm trùng đường tiết niệu hay gặp nhất ở nhóm bệnh nhân này: sốt, rỉ nước tiểu mới xuất hiện hoặc nặng hơn, co giật mạnh hơn, mệt mỏi, nước tiểu đục và nặng mùi hơn, đau vùng thận hoặc bàng quang, cùng chứng loạn phản xạ tự chủ.