2 Tổn thương tủy sống dẫn đến khuyết tật, mười năm đầu là giai đoạn rủi ro tự sát cao, đừng nghĩ đây chỉ là chuyện "nghĩ thoáng lên" là xong
Bạn đừng nghĩ người nhà mình bị tàn tật xong chỉ cần khuyên "nghĩ thoáng lên" là qua chuyện. Một nghiên cứu theo dõi 70 năm cho thấy với tổn thương tủy sống, người bệnh dễ tự sát nhất trong 10 năm đầu. Hãy canh chừng người bệnh sát sao, nếu thấy dấu hiệu trầm cảm thì phải đi khám ngay, đừng tự suy diễn.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn đồng nào. Trầm cảm và tự sát không phải là do người bệnh kém cỏi, mà là nguy cơ đi liền với việc trở thành người khuyết tật. Chăm sóc và theo sát người bệnh cần rất nhiều thời gian và tâm sức từ gia đình.
- Lợi ích
Hai trung tâm tổn thương tủy sống của Anh đã khảo sát nguyên nhân tử vong của 5483 bệnh nhân bị tổn thương tủy sống do chấn thương. Những người này bị thương từ năm 1943 đến 2010, đều sống sót qua năm đầu tiên sau khi bị thương, và được theo dõi cho đến cuối năm 2014. Kết quả cho thấy tỷ lệ tử vong do tự sát cao gấp 5,1 lần so với dân số chung; đặc biệt trong vòng 10 năm đầu tiên sau khi bị thương, tỷ lệ này cao gấp gần chục lần. Những người tổn thương không hoàn toàn (tức là còn giữ lại một phần cảm giác hoặc vận động) có tỷ lệ tự sát cao hơn những người tổn thương hoàn toàn. Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng rối loạn trầm cảm sau tổn thương tủy sống xảy ra nhiều nhất trong vòng 5 năm đầu, tỷ lệ phổ biến chung rơi vào khoảng từ 11% đến 27%, cao hơn mức của dân số chung. Bệnh nhân tàn tật khác chưa tìm được số liệu, nhưng có thể tham khảo điều này
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
Savic G, DeVivo MJ, Frankel HL, Jamous MA, Soni BM, Charlifue S (2017). Causes of death after traumatic spinal cord injury - a 70-year British study. Spinal Cord, 55(10):891-897. https://doi.org/10.1038/sc.2017.64；Williams R, Murray A (2015). Prevalence of depression after spinal cord injury: a meta-analysis. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 96(1):133-140. https://doi.org/10.1016/j.apmr.2014.08.016
- Ghi chú
Chỉ tham khảo TQ: Việc theo dõi trong những năm đầu hoàn toàn dựa vào gia đình. Dấu hiệu của trầm cảm rất đa dạng, có thể là mất ngủ, sụt cân, không còn hứng thú với bất cứ chuyện gì, hoặc liên tục nói về cái chết. Bạn đừng chủ quan nghĩ rằng "ai gặp cảnh này mà chẳng buồn", cũng đừng chỉ trông cậy vào việc khuyên giải suông. Khi thấy bất thường, hãy đưa người bệnh đến khoa tâm thần, để bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán xem có phải là trầm cảm hay không, và nếu có thì phải dùng thuốc chứ không tự khỏi được.