9 Đừng ngay đầu bỏ tiền làm tư vấn ai đạo, trước xem ai đạo của mình có thật sự kẹt không (mấy triệu chứng của mục 8)
Mọi người mất người thân đều đi tư vấn thì lợi rất nhỏ, vì đa số vốn tự qua được. Người đã rõ là không thích ứng nổi thì trị liệu hiệu quả ngang chữa các vấn đề tâm lý khác. Hãy đối chiếu mục 8 (đau buồn bị kẹt thì đi khoa tâm thần) rồi mới tiêu tiền.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn tiền, ngược lại còn tiết kiệm được một khoản phí tư vấn.
- Lợi ích
Gộp 61 nghiên cứu có nhóm đối chiếu. Nếu cho mọi người mất người thân đều làm can thiệp tâm lý, thì lúc điều trị vừa xong lợi rất nhỏ, còn cách một thời gian xem lại thì không thấy lợi nữa. Can thiệp chỉ nhận người "đã rõ là không thích ứng nổi" thì hiệu quả tốt ngang trị liệu tâm lý cho các vấn đề tâm lý khác. Các nghiên cứu không sàng lọc trước cho kết quả kém, vì nhóm không được can thiệp vốn cũng sẽ tự khá lên theo thời gian. Lại có 14 thử nghiệm bốc thăm chia nhóm, gộp lại tính: trị liệu cho người đã có vấn đề thì sau trị liệu và lúc thăm lại đều tốt hơn rõ so với nhóm đối chiếu, cách một thời gian hiệu quả còn lớn thêm. Can thiệp phòng ngừa làm đại trà cho người chưa có vấn đề thì vô hiệu. Còn một nghiên cứu theo 205 người từ trước khi mất vợ/chồng tới 6 và 18 tháng sau khi mất vợ/chồng. Nghiên cứu này chia ra năm hướng diễn biến. Lần lượt là đau buồn thông thường, đau buồn kéo dài, trầm cảm kéo dài, khá lên ngay trong thời kỳ mất người thân, và kiên cường (chịu được). Trong đó kiểu kiên cường gặp nhiều nhất, kiểu đau buồn thông thường tương đối ít gặp
- Mức chứng cứ
A
- Nguồn
Currier JM, et al. (2008). The effectiveness of psychotherapeutic interventions for bereaved persons: a comprehensive quantitative review. Psychological Bulletin. https://doi.org/10.1037/0033-2909.134.5.648；Wittouck C, et al. (2011). The prevention and treatment of complicated grief: a meta-analysis. Clinical Psychology Review. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.09.005；Bonanno GA, et al. (2002). Resilience to loss and chronic grief: a prospective study from preloss to 18-months postloss. Journal of Personality and Social Psychology. https://doi.org/10.1037/0022-3514.83.5.1150；Stroebe M 等 (2007). Health outcomes of bereavement. Lancet. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)61816-9（备注里那份综述）
- Ghi chú
Ý ở đây là "không phải ai cũng phải làm", không phải "đừng ai làm". Người mất người thân có nguy cơ cao như ở mục 4 (người thân chết vì tự tử, tai nạn hay án mạng) chính là những người có chứng cứ ủng hộ nên làm. Người đã bị kẹt như ở mục 8 (đau buồn bị kẹt thì đi khoa tâm thần) cũng vậy. Một bài tổng quan trên tạp chí Lancet cũng kết luận như vậy: đau buồn không phải bệnh, đa số người không cần can thiệp chuyên môn. Nên dồn sức cho người nguy cơ cao. Cũng dồn cho người đã xuất hiện đau buồn phức tạp, trầm cảm sau mất người thân và rối loạn căng thẳng.