Cẩm nang sống đáng giá

6 Muốn uống thuốc giảm cân hoặc tiêm thuốc giảm cân như semaglutide thì tới bệnh viện lấy đơn, theo bác sĩ tăng liều và tái khám; đừng mua ở cửa hàng mạng không cần đơn đã giao hàng, cũng đừng tới tiệm làm đẹp để tiêm

Tiền: ÍtThời gian: VừaÝ chí: Không cầnLợi ích: VừaLoại lợi ích: Sức khỏe, tuổi thọChứng cứ BChỉ áp dụng ở Trung Quốc

Thuốc kê đơn phải có đơn mới được bán, bán trên mạng cũng cần đơn thật và tên thật. Mua trên mạng không hỏi bệnh, không đòi đơn, hay tiệm làm đẹp đến tận nhà tiêm thì thuốc đa phần không rõ nguồn gốc, liều và chống chỉ định không ai chịu trách nhiệm. Ngừng thuốc giảm cân một năm, khoảng hai phần ba cân đã giảm sẽ quay lại, nên phải tính như điều trị lâu dài.

Xem chi tiết
Chi phí

Một lần lấy số khám, cộng một chuyến đi lại. Vài chục tệ, mất nửa ngày. Tiêm thuốc giảm cân thì sau đó còn phải quay lại tái khám đúng hẹn của bác sĩ. Tiền thuốc tính riêng, và khi ngừng tiêm thì cân nặng thường tăng lại, nên phải tính tiền theo kiểu dùng thuốc lâu dài.

Lợi ích

"Biện pháp quản lý giám sát chất lượng kinh doanh và dùng dược phẩm" quy định, doanh nghiệp bán lẻ dược phẩm phải giữ chế độ quản lý phân loại thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn. Chế độ này nghĩa là chia thuốc thành hai loại: một loại phải cầm đơn bác sĩ mới mua được, một loại tự mua được. Tiệm thuốc phải bán thuốc kê đơn theo đúng đơn, đơn phải lưu lại không dưới năm năm. Khi dược sĩ hay nhân viên kỹ thuật dược học khác không có mặt thì tiệm phải treo bảng báo, và chưa qua họ xét duyệt thì không được bán thuốc kê đơn. Thuốc kê đơn không được bày trên kệ mở cho khách tự lấy. "Biện pháp giám sát quản lý bán dược phẩm qua mạng" điều 9 quy định, bán thuốc kê đơn cho cá nhân qua mạng thì phải bảo đảm nguồn đơn thật, đáng tin và áp dụng chế độ tên thật. Điều 10 yêu cầu dưới mỗi trang trưng bày dược phẩm phải hiện rõ thông tin cảnh báo rủi ro. Trước khi đơn được duyệt, tiệm không được trưng tờ hướng dẫn sử dụng, cũng không được cung cấp dịch vụ mua; đơn chưa được duyệt thì trên trang ngay cả nút mua cũng không nên có. Điều 8 quy định, dược phẩm nhà nước quản lý đặc biệt không được bán trên mạng. Loại thuốc này gồm vaccine, chế phẩm máu, thuốc mê, thuốc tinh thần, thuốc độc y tế, thuốc phóng xạ và hóa chất loại dược phẩm dễ chế độc. Ủy ban Y tế và Sức khỏe Quốc gia TQ, trong "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị béo phì (bản 2024)", ghi rõ trong nước có năm loại thuốc được Cục Quản lý Dược phẩm Quốc gia TQ phê duyệt để giảm cân cho người lớn bị béo phì nguyên phát. Năm loại này là orlistat, liraglutide, beinaglutide, semaglutide và tirzepatide. Cùng hướng dẫn này: BMI từ 24 đến dưới 28 là thừa cân, từ 28 trở lên là béo phì. Chỉ khi thừa cân kèm các bệnh liên quan như đường huyết cao, huyết áp cao, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, hoặc đã béo phì, thì mới cân nhắc dùng thuốc. Tiền đề là đã thay đổi lối sống mà vẫn không giảm được cân; thuốc được thêm vào trên nền đó. Hướng dẫn yêu cầu đánh giá đầy đủ bệnh tình và chống chỉ định trước khi dùng, và trong thời gian dùng thì tái khám định kỳ dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Semaglutide khởi đầu 0,25 mg mỗi tuần, liều duy trì 2,4 mg hoặc 1,7 mg. Tirzepatide khởi đầu 2,5 mg mỗi tuần, tối đa 15 mg. Người giảm dưới 5% cân nặng thì hướng dẫn khuyến nghị ngừng thuốc. Sau khi ngừng thì ra sao, xem ba thử nghiệm. Nghiên cứu mở rộng STEP 1 theo dõi 327 người, tiêm semaglutide 68 tuần giảm trung bình 17,3% cân nặng. Sau khi ngừng thuốc một năm, cân tăng lại 11,6 điểm phần trăm, phần giảm ròng chỉ còn 5,6%. Tác giả kết luận đã hồi lại khoảng hai phần ba cân nặng đã giảm trước đó, và đa số chỉ số chuyển hóa tim mạch cũng quay về gần mức ban đầu. STEP 4 cho 803 người đã tiêm 20 tuần, giảm trung bình 10,6%, bốc thăm chia nhóm. Người tiếp tục tiêm trong 48 tuần sau đó giảm thêm 7,9%, còn người chuyển sang giả dược thì tăng lại 6,9%. SURMOUNT-4 có 670 người tiêm tirzepatide trước 36 tuần, giảm trung bình 20,9%. Những người tiếp tục tiêm giảm thêm 5,5%, còn người chuyển sang giả dược thì tăng lại 14,0%. Cục Quản lý Thị trường thành phố Ngân Xuyên hồi tháng 7 năm 2026 đã đưa ra cảnh báo rủi ro. Cảnh báo cho biết các "thuốc giảm cân", "bút gầy" đang hot trên thị trường phần lớn là thuốc chia lẻ không rõ nguồn gốc, thuốc nhập lậu hoặc thuốc giả. Tự mua trên mạng, mua hộ rồi tự tiêm, dễ gây dị ứng nghiêm trọng, viêm tụy cấp, tổn thương nội tạng và nhiễm trùng vết tiêm. Các dịch vụ tiêm trong làm đẹp chỉ được làm ở cơ sở có giấy phép thẩm mỹ y khoa; tiêm tại nhà hay tiêm riêng ở tiệm làm đẹp đều không đúng quy định, xem mục 2 của phần này (kiểm tra hai thứ trước khi tiêm, cấy chỉ hay mổ).

Mức chứng cứ

B

Nguồn

国家市场监督管理总局 (2023). 药品经营和使用质量监督管理办法(总局令第 84 号). https://www.gov.cn/gongbao/2023/issue_10846/202311/content_6917322.html;国家市场监督管理总局 (2022). 药品网络销售监督管理办法(总局令第 58 号,第八条至第十条). https://www.gov.cn/gongbao/content/2022/content_5717002.htm;国家卫生健康委办公厅 (2024). 关于印发肥胖症诊疗指南(2024年版)的通知(附件第三部分「十、药物治疗」). https://www.gov.cn/zhengce/zhengceku/202410/content_6981734.htm;Wilding JPH et al. (2022). Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. https://doi.org/10.1111/dom.14725;Rubino D et al. (2021). Effect of Continued Weekly Subcutaneous Semaglutide vs Placebo on Weight Loss Maintenance in Adults With Overweight or Obesity: The STEP 4 Randomized Clinical Trial. JAMA. https://doi.org/10.1001/jama.2021.3224;Aronne LJ et al. (2024). Continued Treatment With Tirzepatide for Maintenance of Weight Reduction in Adults With Obesity: The SURMOUNT-4 Randomized Clinical Trial. JAMA. https://doi.org/10.1001/jama.2023.24945;银川市市场监督管理局 (2026). 市场监管部门医美消费及「减肥神药」风险提示. https://scjg.yinchuan.gov.cn/zxdt/tzgg/202607/t20260703_5281032.html

Ghi chú

Chỉ tham khảo TQ: Điều luật thì đối từng chữ được, con số cân hồi lại sau khi ngừng thuốc cũng đến từ thử nghiệm chia nhóm bốc thăm, nhưng "theo đơn uống so với tự mua uống thì ít ra chuyện hơn bao nhiêu" chưa ai làm nghiên cứu lượng hóa, nên mục này theo "khó lượng hóa" ghi cấp B cũng vì thế. Nghiên cứu mở rộng STEP 1 ngừng không chỉ thuốc mà cả hướng dẫn ăn uống và vận động, và chỉ theo dõi một phần người trong thử nghiệm gốc. Steroid và hormone giới tính ở mục 5, 7 phần này cũng đi cùng một bộ quy tắc. Thật sự tới mức phải dựa vào thuốc giảm cân thì bác sĩ sẽ xem chỉ số cân nặng, trên người có bệnh gì khác không, có tình huống nào không dùng thuốc được không, rồi mới định uống hay không và uống loại nào. Phán đoán đó bạn mua không được.