41 Nấu ăn dùng dầu thực vật thay mỡ heo và bơ, không cần vì sức khỏe mà đổi loại dầu, cũng đừng trông dầu hạt lanh bảo vệ tim
Ăn ít mỡ no như mỡ heo, bơ và đổi sang dầu thực vật thì biến cố tim và đột quỵ giảm khoảng 17%, nhưng tử vong chung không đổi. Ăn nhiều thành phần chính của dầu đậu nành và dầu ngô thì không thấy lợi, cũng không thấy hại. Ăn nhiều dầu hạt lanh cũng không thấy giảm bệnh tim.
Xem chi tiết
- Chi phí
Bạn không tốn thêm tiền, vì dầu thực vật vốn là chủ lực của đa số gia đình. Khó ở chỗ bỏ khẩu vị quen xào nấu và trộn cơm bằng mỡ heo.
- Lợi ích
Cochrane gộp 15 thử nghiệm ngẫu nhiên, 56.675 người, mỗi nghiên cứu làm ít nhất hai năm. Ăn ít mỡ no thì biến cố tim mạch cộng lại thấp khoảng 17% (RR 0,83, 0,70–0,98). Tử vong chung gần như không đổi (RR 0,96, 0,90–1,03), tử vong tim mạch cũng không đổi (RR 0,95, 0,80–1,12). Khi đổi sang mỡ không bão hòa đa (thành phần chính của dầu đậu nành, dầu ngô) và khi đổi sang tinh bột đường, hiệu quả không thấy khác nhau. Đổi sang mỡ không bão hòa đơn (thành phần chính của dầu cải, dầu ô liu) thì dữ liệu quá ít, không rõ. Một bài tổng hợp Cochrane khác gộp 19 thử nghiệm ngẫu nhiên, 6461 người. Ăn nhiều omega-6 (axit linoleic) cho tử vong chung RR 1,00 (0,88–1,12) và biến cố tim mạch RR 0,97 (0,81–1,15), không thấy lợi cũng không thấy hại. Bài tổng hợp thứ ba gộp 86 thử nghiệm ngẫu nhiên, 162.796 người. Ăn nhiều omega-3 nguồn thực vật (thành phần chính của dầu hạt lanh, dầu tía tô) cho tử vong chung RR 1,01 (0,84–1,20) và biến cố tim vành RR 1,00 (0,82–1,22), cơ bản không có tác dụng.
- Mức chứng cứ
A
- Nguồn
Hooper L, Martin N, Jimoh OF, 等 (2020). Reduction in saturated fat for cardiovascular disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, (5), CD011737. https://doi.org/10.1002/14651858.CD011737.pub3；Hooper L, Al-Khudairy L, Abdelhamid AS, 等 (2018). Omega-6 fats for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, (11), CD011094. https://doi.org/10.1002/14651858.CD011094.pub4；Abdelhamid AS, Brown TJ, Brainard JS, 等 (2020). Omega-3 fatty acids for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, (3), CD003177. https://doi.org/10.1002/14651858.CD003177.pub5；中国营养学会 (2022). 中国居民膳食指南（2022）. 人民卫生出版社
- Ghi chú
Chỉ tham khảo TQ: Tranh cãi: có người cho rằng omega-6 trong dầu đậu nành, dầu ngô quá nhiều sẽ gây viêm, nên cần ăn ít và đổi dầu. Các thử nghiệm ngẫu nhiên trong bài tổng hợp omega-6 ở trên không thấy hại, và tác giả tự đánh giá chất lượng chứng cứ là thấp. Mức lợi ích tính theo biến cố tim mạch giảm 17% được định là vừa, còn tử vong chung không đổi. Dầu nào bạn cũng phải kiểm soát lượng dùng. Hướng dẫn ăn uống của Trung Quốc khuyến nghị mỗi người mỗi ngày dùng 25 đến 30 g dầu nấu ăn.