6 Đưa "đi học hay đi làm" thành một bài toán: lương ba năm đi làm sớm nếu đi ngay, đấu với chênh lệch thu nhập hằng năm của mấy chục năm sau nhờ học tiếp
Đi làm trước thì kiếm được vài năm lương sớm, nhưng khoản này chỉ có một lần. Học tiếp thì mỗi năm sau đó đều kiếm được nhiều hơn người không học, kéo dài ba bốn chục năm, nên phải đặt hai khoản này cạnh nhau mà so. Ở đô thị Trung Quốc, học thêm một năm giúp thu nhập cao hơn khoảng 4,0% (1988) tới 10,2% (2001), nhưng đây là số cũ, chỉ nên xem như mức tương đối.
Xem chi tiết
- Chi phí
Bạn không tốn đồng nào, chỉ cần ngồi xuống tự tính một lần, mất chừng nửa tiếng.
- Lợi ích
Đây là ước tính tại khu vực đô thị Trung Quốc từ năm 1988 tới năm 2001. Việc học thêm một năm giúp nâng cao thu nhập bao nhiêu được gọi là tỷ suất lợi nhuận giáo dục. Nguyên văn nghiên cứu nêu rõ: "từ mức 4,0% cho mỗi năm học vào năm 1988 đã tăng mạnh lên 10,2% vào năm 2001". Mức tăng này chủ yếu diễn ra sau năm 1992. Con số này phản ánh khoảng chênh lệch thu nhập giữa người học đại học và người không học đại học đang ngày càng nới rộng. Đây là con số tham khảo thực tế tại Trung Quốc khi bạn quy đổi "học thêm một năm" thành mức chênh lệch thu nhập hàng năm. Mức trung bình toàn cầu bạn xem mục 7 phần này (lợi tức trung bình toàn cầu của mỗi năm học thêm)
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
Zhang J, Zhao Y, Park A, Song X (2005). Economic returns to schooling in urban China, 1988 to 2001. Journal of Comparative Economics, 33(4), 730-752. https://doi.org/10.1016/j.jce.2005.05.008
- Ghi chú
Trước khi tính, bạn hãy trừ đi các khoản miễn học phí và tiền trợ cấp ở mục 4 phần này (học phí trung cấp và trợ cấp học tập). Bạn cũng nên tính thêm bài toán ở mục 2 phần này (mỗi năm học thêm và tử vong). Số liệu nghiên cứu chỉ kéo dài tới năm 2001 và chỉ khảo sát ở đô thị, nên bạn không thể lấy y nguyên làm con số của ngày hôm nay. Mức trung bình toàn cầu 9% ở mục 7 phần này cũng tương tự. Ở đây chỉ đưa ra cách tính, không phải đáp án. Nếu tính sòng phẳng theo cách này, kết luận sẽ khác nhau tùy người. Nếu học phí quá cao, ngành học không khớp với việc làm, thời gian học lại kéo dài nhiều năm, thì tính ra có thể không đáng thật. Nhưng điều đó chỉ chứng minh một khóa học cụ thể không đáng tiền, chứ không chứng minh việc đi học là vô dụng. Ngoài ra còn một số yếu tố không đưa vào công thức được, nhưng chúng vẫn có thật. Một là ngưỡng bằng cấp theo luật định, bạn xem mục 5 phần này (tuyển xuyên suốt và thi riêng của trung cấp). Hai là khả năng chống bị thay thế, bạn xem mục 10 (chọn kỹ năng chống tự động hóa). Ba là khả năng chuyển đổi ngành nghề sau này. Người hưởng lợi là chính bạn