14 Ung thư đại tràng đã phẫu thuật và hóa trị xong, tham gia chương trình vận động có người hướng dẫn, kiên trì tập đủ ba năm

Tiền: ÍtThời gian: VừaÝ chí: NhiềuLợi ích: LớnLoại lợi ích: Sức khỏe, tuổi thọChứng cứ A

Ung thư đại tràng đã mổ và hóa trị xong, nếu tập theo chương trình có người hướng dẫn suốt ba năm, khả năng tái phát, mắc ung thư mới hoặc tử vong giảm khoảng 28%, và tử vong giảm khoảng 37%. Sau 8 năm còn sống, người tập khoảng 90%, người chỉ nhận tài liệu tuyên truyền khoảng 83%. Người tập thì cơ và khớp bị chấn thương nhiều hơn một chút.

Xem chi tiết

Chi phí: Đi bộ thì không tốn tiền. Muốn tìm khoa phục hồi chức năng hoặc phòng khám kê đơn vận động của bệnh viện để đánh giá thể lực và lập chương trình thì phải đóng phí khám và xét nghiệm; huấn luyện viên riêng tính riêng. Mỗi tuần phải thêm vài tiếng vận động, và kiên trì ba năm. Người tập thì cơ và khớp bị chấn thương nhiều hơn một chút.
Lợi ích: Một thử nghiệm ngẫu nhiên tại 55 trung tâm (CHALLENGE), thu 889 bệnh nhân ung thư đại tràng. Họ đều đã mổ và hóa trị hỗ trợ xong, thuộc nhóm nguy cơ cao giai đoạn II hoặc III, lúc nhập cuộc chưa di căn. Nhập cuộc trong vòng 2 đến 6 tháng sau khi hóa trị xong, và trước khi nhập cuộc mỗi tuần vận động dưới 150 phút. 445 người tham gia chương trình vận động 3 năm, 444 người chỉ nhận tài liệu tuyên truyền sức khỏe. Trong 6 tháng đầu của chương trình, cứ hai tuần gặp huấn luyện viên một lần để bàn cách duy trì, và tập một buổi có huấn luyện viên quan sát. Từ tháng thứ 6 đến 12 chuyển sang gặp mặt hoặc điện thoại, từ năm 2 đến năm 3 chỉ giữ hỗ trợ tối thiểu. Mục tiêu là vận động nhiều hơn trước mỗi tuần 10 giờ đương lượng chuyển hóa (MET-giờ, đơn vị đo lượng vận động); mọi vận động cường độ trung bình trở lên đều tính, và chương trình dự kiến đa số người sẽ chọn đi bộ. Sau 1 năm, nhóm vận động tăng lượng vận động giải trí mỗi tuần 15,6 MET-giờ, nhóm đối chứng tăng 5,1. Theo dõi trung vị 7,9 năm. Tái phát, mắc ung thư mới hoặc tử vong, nhóm vận động thấp hơn nhóm đối chứng khoảng 28%, HR 0,72 (95% CI 0,55–0,94). Sau 5 năm không xảy ra những việc này: 80,3% so với 73,9%. Tử vong thấp hơn khoảng 37%, HR 0,63 (0,43–0,94). Còn sống sau 8 năm: 90,3% so với 83,2%. Biến cố cơ xương khớp: 18,5% so với 11,5%. Phân tích chi phí của cùng thử nghiệm, theo bảo hiểm y tế công của Canada: chương trình vận động mỗi người trả trước 2.917 đô la Canada, nhưng vì tái phát ít, tổng chi phí 5 năm lại ít hơn mỗi người 1.589 đô la Canada.
Mức chứng cứ: A
Nguồn: Courneya KS, Vardy JL, O'Callaghan CJ, et al.; CHALLENGE Investigators (2025). Structured Exercise after Adjuvant Chemotherapy for Colon Cancer. New England Journal of Medicine, 393(1), 13-25. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2502760；ClinicalTrials.gov NCT00819208. Colon Health and Life-Long Exercise Change Trial（试验方案与入组条件）. https://clinicaltrials.gov/study/NCT00819208；Courneya KS, Vardy JL, O'Callaghan CJ, et al. (2016). Effects of a Structured Exercise Program on Physical Activity and Fitness in Colon Cancer Survivors: One Year Feasibility Results from the CHALLENGE Trial. Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention, 25(6), 969-977. https://doi.org/10.1158/1055-9965.EPI-15-1267；Chan KKW, Chu RWK, Cheung MC, et al.; CHALLENGE Investigators (2026). Structured Exercise Program After Adjuvant Chemotherapy for Colon Cancer: A Cost-Utility Analysis of the CHALLENGE Trial. Journal of Clinical Oncology, 44(22), 2130-2139. https://doi.org/10.1200/JCO-26-00765
Ghi chú: Thử nghiệm chỉ nhận ung thư đại tràng, không nhận ung thư trực tràng; cũng chỉ nhận người mổ sạch, hóa trị xong, không di căn. Vì vậy không áp thẳng cho ung thư khác và bệnh nhân giai đoạn muộn. Kết cục chính là tái phát, mắc ung thư mới hoặc tử vong. Tử vong chung là kết cục thứ yếu, tác giả nói "phù hợp với việc sống lâu hơn", không coi đó là kết luận. Trong nước chưa có chương trình y hệt như vậy, có thể nhờ khoa ung bướu hoặc khoa phục hồi chức năng kê đơn vận động. Trước khi bắt đầu nên đánh giá thể lực; trong thử nghiệm, mỗi người đều được kiểm tra vận động trước khi nhập cuộc. Lượng đi bộ tính thế nào, xem phần 2, mục 11 (đi đến 7.000–8.000 bước mỗi ngày). Tập sức mạnh xem phần 2, mục 16 (tập sức mạnh). Người hưởng lợi chủ yếu là bạn.