10 Từng bị gút thì khi ăn nướng, dự tiệc đừng ăn một bữa nhiều thịt và hải sản, rượu cũng nên uống ít
Người từng bị gút, nếu hai ngày trước ăn nhiều purin nhất thì khả năng phát cơn có thể cao gần 5 lần so với lúc ăn ít nhất, kể cả khi đang uống thuốc hạ acid uric. Uống 2 đến 4 ly rượu trong ngày trước đó thì khả năng phát cơn cao hơn khoảng một nửa; bia, rượu trắng hay rượu vang đều tính.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn tiền. Khi ăn nướng hay dự tiệc thì gọi ít xiên thịt và hải sản hơn, uống ít rượu hơn. Khó là phải tự kiềm chế ngay trên bàn ăn.
- Lợi ích
Một nghiên cứu theo dõi trực tuyến 633 bệnh nhân gút trong 1 năm, so sánh hai ngày trước khi phát cơn với chính hai ngày họ không phát cơn (nghiên cứu chéo ca bệnh). Purin là chất trong thực phẩm, trong cơ thể sẽ chuyển thành acid uric. Chia tổng lượng purin ăn vào hai ngày thành năm mức từ ít đến nhiều; so với mức ít nhất, bốn mức sau có khả năng phát cơn lần lượt là 1,17, 1,38, 2,21, 4,76 lần (OR, xu hướng P<0,001). Chỉ tính purin nguồn gốc động vật thì là 1,42, 1,34, 1,77, 2,41 lần. Chỉ tính purin thực vật thì là 1,12, 0,99, 1,32, 1,39 lần. Chia theo giới tính, có uống rượu hay không, có dùng thuốc lợi tiểu, allopurinol, thuốc kháng viêm giảm đau, colchicin, kết quả vẫn như vậy. Một nghiên cứu khác của cùng nhóm tác giả xem 724 bệnh nhân gút uống gì trong 24 giờ trước khi phát cơn. So với không uống, uống trên 1 đến 2 ly thì gấp 1,36 lần (95% CI 1,00–1,88, khoảng tin cậy của con số), trên 2 đến 4 ly gấp 1,51 lần (1,09–2,09). Rượu vang, bia, rượu mạnh, mỗi loại đều liên quan đến phát cơn. Ở người chưa từng bị gút, một nghiên cứu theo dõi tại Mỹ gồm 47.150 nam giới theo dõi 12 năm, chỉ ghi nhận, không chia nhóm. Nhóm ăn thịt nhiều nhất (một phần năm) có nguy cơ mắc gút cao hơn khoảng 41% so với nhóm ăn ít nhất (RR 1,41, 1,07–1,86). Hải sản cao hơn khoảng 51% (1,51, 1,17–1,95). Nhóm ăn nhiều sữa nhất lại thấp hơn khoảng 44% (0,56, 0,42–0,74). Rau giàu purin và tổng lượng protein không thấy liên quan. Cũng trong nhóm đó, mỗi ngày uống thêm một chai bia 12 ounce (khoảng 355 ml) thì nguy cơ cao hơn khoảng 49% (1,49, 1,32–1,70). Rượu mạnh mỗi ngày một ly cao hơn khoảng 15% (1,15, 1,04–1,28). Rượu vang không thấy khác biệt có ý nghĩa thống kê (1,04, 0,88–1,22).
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
Zhang Y, Chen C, Choi H, Chaisson C, Hunter D, Niu J, Neogi T (2012). Purine-rich foods intake and recurrent gout attacks. Annals of the Rheumatic Diseases, 71(9), 1448-1453. https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2011-201215;Neogi T, Chen C, Niu J, Chaisson C, Hunter DJ, Zhang Y (2014). Alcohol quantity and type on risk of recurrent gout attacks: an internet-based case-crossover study. The American Journal of Medicine, 127(4), 311-318. https://doi.org/10.1016/j.amjmed.2013.12.019;Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G (2004). Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men. New England Journal of Medicine, 350(11), 1093-1103. https://doi.org/10.1056/NEJMoa035700;Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G (2004). Alcohol intake and risk of incident gout in men: a prospective study. Lancet, 363(9417), 1277-1281. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)16000-5;Major TJ, Topless RK, Dalbeth N, Merriman TR (2018). Evaluation of the diet wide contribution to serum urate levels: meta-analysis of population based cohorts. BMJ, 363, k3951. https://doi.org/10.1136/bmj.k3951
- Ghi chú
Chủ yếu viết cho người đã từng phát cơn. Người chưa từng bị gút thì ăn gì ảnh hưởng đến acid uric ít hơn người ta tưởng. Ở 16.760 người Mỹ da trắng trưởng thành không bị gút, khác biệt acid uric máu do chế độ ăn giải thích không quá 0,3%, còn khác biệt gen thông thường giải thích được 23,9%. Vì vậy khi thấy người quanh mình ăn nướng uống bia rồi bị gút, ăn uống là một yếu tố khởi phát, còn thể trạng chiếm phần lớn hơn. Nghiên cứu chỉ xét lượng thịt, hải sản và rượu ăn vào, không phân biệt nướng hay không; hải sản ăn kèm bia lạnh cũng được tính. Cả ba nghiên cứu đều chỉ theo dõi ghi nhận, không chia nhóm; việc bệnh nhân ăn gì lúc phát cơn là do chính họ tự khai trên mạng; đối tượng đều là người Mỹ, chưa tìm thấy dữ liệu người Trung Quốc. Con số về sữa cũng chỉ là theo dõi ghi nhận, chưa có thử nghiệm nào chứng minh uống nhiều sữa phòng được gút. Ít ăn không thay được thuốc hạ acid uric, kiêng khem chỉ hạ được có hạn, xem mục 9 của phần này (chẩn đoán gút thì uống thuốc hạ acid uric dài hạn). Tính theo tỷ lệ tử vong về thịt chế biến và rượu, xem phần 2, mục 18 (ăn ít thịt chế biến) và phần 2, mục 19 (uống ít hoặc không uống rượu).