45 Trẻ nuốt pin cúc, hoặc nuốt từ hai viên nam châm trở lên: đi viện có khoa nội soi dạ dày cấp cứu ngay, đừng chờ tự ra, đừng gây nôn
Pin cúc kẹt trong thực quản có thể gây bỏng nặng chỉ sau khoảng 2 giờ, và lúc đầu trẻ có thể trông vẫn bình thường. Từ hai viên nam châm trở lên sẽ hút nhau qua thành ruột, có thể làm thủng ruột. Nghi trẻ nuốt thì đi chụp phim ngay. Đừng gây nôn, đừng chờ pin tự ra, cũng đừng chờ có triệu chứng rồi mới đi.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn tiền, nhưng tiền chụp phim và lấy dị vật cấp cứu tính riêng. Thường xuyên siết chặt nắp ngăn pin của điều khiển, cân điện tử và chìa khóa xe. Để pin dự phòng và nam châm ngoài tầm với của trẻ. Khó nhất là phần lớn thời gian không ai thấy trẻ nuốt, và lúc đầu trẻ có thể chưa có triệu chứng gì.
- Lợi ích
Số liệu của Trung tâm Độc chất Mỹ từ năm 1985 đến 2009 cho thấy tỷ lệ nuốt pin cúc gây thương tích nặng hoặc tử vong tăng 6,7 lần. Nguy hiểm nhất là pin lithium đường kính 20 mm. Trẻ dưới 4 tuổi và pin lithium từ 20 mm trở lên có kết quả rõ ràng xấu hơn. Pin kẹt trong thực quản chỉ sau 2 đến 2,5 giờ đã có thể gây bỏng nặng để lại di chứng. Trong các ca tử vong có 92% và trong các ca thương tích nặng có 56% là không ai thấy trẻ nuốt. Ít nhất 54% ca tử vong và 27% ca thương tích nặng lúc đầu bị chẩn đoán nhầm, vì triệu chứng không điển hình. Lấy pin ra rồi, vết thương vẫn có thể tiến triển sâu hơn. Có ca vài ngày sau mới bị thủng thực quản, thông giữa thực quản với khí quản hoặc mạch máu lớn, hoặc chảy máu nặng. Một phân tích khác gồm 8.648 ca cho thấy ở trẻ dưới 6 tuổi, 61,8% pin được lấy trực tiếp từ thiết bị điện. Hướng dẫn xử trí của Trung tâm Kiểm soát Độc chất Quốc gia Mỹ viết: nghi nuốt pin thì "không gây nôn". Pin kẹt trong thực quản "có thể gây bỏng nặng chỉ sau 2 giờ", và "không chờ triệu chứng xuất hiện". Trẻ dưới 12 tuổi phải chụp phim ngay để tìm pin. Giám sát tổn thương sản phẩm của Trung tâm Phòng chống Bệnh tật tỉnh Quảng Đông cho thấy trong 5 năm gần đây có gần 100 ca tổn thương liên quan đến nuốt nhầm pin, phần lớn là pin cúc. 92,9% nạn nhân là trẻ từ 0 đến 6 tuổi. Tổn thương mức trung bình hoặc nặng chiếm 39,3%, phải nhập viện chiếm 25,0%. Khuyến nghị là "đi khám ngay, tuyệt đối không tự gây nôn hay cho trẻ ăn uống". Cũng trong báo cáo này: nếu nuốt hạt nam châm (Buckyball) vào bụng, các hạt trong ruột gần nhau sẽ "hút và ép nhau, từ đó gây tắc ruột hoặc thủng ruột", nghi nuốt nhầm thì "phải đưa đi cấp cứu ngay". Một tổng hợp tài liệu năm 2025 thu thập 130 trẻ đều nuốt từ hai viên nam châm trở lên, rồi bị thông giữa các quai ruột (rò ruột). Tuổi trung vị là 3,3. 95,5% phải phẫu thuật, 19% có biến chứng sau mổ, trong đó 1 người tử vong.
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
Litovitz T 等 (2010). Emerging battery-ingestion hazard: clinical implications. Pediatrics 125(6):1168-1177. https://doi.org/10.1542/peds.2009-3037;Litovitz T, Whitaker N, Clark L (2010). Preventing battery ingestions: an analysis of 8648 cases. Pediatrics 125(6):1178-1183. https://doi.org/10.1542/peds.2009-3038;National Capital Poison Center. National Battery Ingestion Hotline Guideline:「If battery ingestion is suspected: Do not induce vomiting」「Batteries lodged in the esophagus may cause serious burns in as little as 2 hours. Do not wait for symptoms to develop」. https://www.poison.org/battery/guideline;广东省疾病预防控制中心 (2025). 监测发现:这3种小物件易被孩子误吞,很多人家里都有,赶紧放好!. https://cdcp.gd.gov.cn/jkjy/jkzt/zlkz/content/post_4686546.html;Kelaidi N 等 (2025). Entero-Enteric Fistula Following Multiple Magnet Ingestion in Children: A Systematic Review. Journal of Clinical Medicine 14(17):6235. https://doi.org/10.3390/jcm14176235;Nugud AA 等 (2023). Pediatric Magnet Ingestion, Diagnosis, Management, and Prevention: A European Society for Paediatric Gastroenterology Hepatology and Nutrition (ESPGHAN) Position Paper. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition 76(4):523-532. https://doi.org/10.1097/MPG.0000000000003702;Anfang RR 等 (2019). pH-neutralizing esophageal irrigations as a novel mitigation strategy for button battery injury. Laryngoscope 129(1):49-57. https://doi.org/10.1002/lary.27312;Schmidt YM, Muensterer O, Wendling-Keim D (2023). The use of honey in button battery ingestions: a systematic review. Frontiers in Pediatrics 11:1259780. https://doi.org/10.3389/fped.2023.1259780
- Ghi chú
Mục này xếp mức B vì số liệu đến từ đường dây nóng về trúng độc và đăng ký ca bệnh, không có đối chứng kiểu "làm theo thì giảm được bao nhiêu ca tử vong". Đại lượng lợi ích đặt mức "lớn" là theo phán đoán: pin kẹt trong thực quản chỉ 2 giờ đã có thể gây bỏng nặng, còn các ca tử vong thường do không ai thấy và bị chẩn đoán nhầm nên bị trì hoãn. Người hưởng lợi gần như toàn là con nhà mình. Khi đi viện, mang theo cùng loại pin, bao bì hoặc thiết bị dùng pin để bác sĩ nhận ra loại pin. Có nên cho uống mật ong trên đường đi hay không, cách nói ở Trung Quốc và nước ngoài khác nhau. Trung tâm Kiểm soát Độc chất Quốc gia Mỹ khuyên: trẻ từ 1 tuổi trở lên, nuốt dưới 12 giờ, còn nuốt được và trong tay đúng lúc có mật ong thì cho uống, mỗi 10 phút 10 ml, tối đa 6 lần. Căn cứ là thí nghiệm trên lợn sống, còn tổng hợp năm 2023 cho rằng bằng chứng trên người còn ít. Giám sát của CDC Quảng Đông ghi là không cho ăn uống gì. Trẻ dưới 1 tuổi tuyệt đối không cho mật ong. Mật ong chỉ làm chậm bỏng, không thay được việc lấy pin ra, đừng vì tìm mật ong mà trì hoãn đi viện. Nếu pin và nam châm nuốt cùng lúc, Trung tâm Kiểm soát Độc chất Quốc gia Mỹ yêu cầu lấy pin ra ngay cả khi pin đã xuống dạ dày. Người lớn cũng nuốt pin: trong 8.648 ca, 15,5% là nuốt pin như thuốc viên, phần lớn là người già. Trong tất cả ca, 36,3% nuốt pin máy trợ thính. Nếu bị mắc ở cổ họng khiến khó thở thì xử lý trước theo mục 26 của phần này (nghẹn: vỗ lưng và ấn bụng) hoặc mục 43 của phần này (trẻ nhỏ bị nghẹn). Nuốt nhầm chất tẩy rửa, thuốc xem mục 20 của phần này (nuốt nhầm chất tẩy rửa).