40 Dao, thanh sắt, thủy tinh cắm vào người: ấn quanh vật lạ cầm máu, đừng rút nó ra
Rút ra có thể gây chảy máu nhiều, bác sĩ cũng khó biết vết thương sâu cỡ nào. Bạn gọi 120, dùng tay hay gạc ấn quanh vật lạ, chèn cho nó đứng yên. Nội tạng lòi ra thì đừng nhét lại, đậy gạc ướt sạch. Vết ngực sủi bọt thì đừng bịt kín, vì có thể làm xẹp phổi.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn tiền. Phần khó là kìm bản năng muốn "rút ra trước", rồi ở cạnh người bị thương đợi xe cứu thương.
- Lợi ích
Hướng dẫn sơ cứu quốc tế năm 2025 của Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế viết: "người sơ cứu nên ấn quanh vật lạ cắm vào người (ví dụ con dao), giữ vật lạ cố định, đừng rút ra". "Đừng rút bất kỳ vật cắm nào khỏi vết thương ở bụng hay ngực, vì rút ra có thể gây chảy máu nhiều, cũng làm bác sĩ khó đánh giá vết thương nặng cỡ nào hơn". "Vật lạ cắm trong người nên được giữ cố định; nếu nó nhảy theo nhịp mạch thì cứ để nó nhảy, giữ lỏng tay là được". "Người sơ cứu không nên nhét nội tạng lòi ra vào lại trong người". Vết thương hở ở thành ngực mà không đang trào máu thì "có thể để hở, không đắp gạc, vì bịt kín vết thương có thể làm khí tụ lại trong lồng ngực, khiến phổi xẹp một phần hay toàn bộ (tràn khí màng phổi)". Mọi vết thương xuyên thấu ngực, bụng đều phải gọi cấp cứu ngay
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (2025). International First Aid, Resuscitation and Education Guidelines 2025，第 256–257、267–268 页. https://www.ifrc.org/sites/default/files/2026-03/IFRC%20International%20First%20Aid,%20Resuscitation%20and%20Education%20Guidelines%202025.pdf
- Ghi chú
Chỉ tham khảo TQ: Mục này xếp mức B vì đây là cách làm được công nhận trong hướng dẫn, không có thử nghiệm ngẫu nhiên, và cũng không thể chia người bị thương thành nhóm "rút" và nhóm "không rút" để thử. Tới viện, bạn đi thẳng tới bàn phân loại nặng nhẹ ở cửa cấp cứu (bàn phân loại trước khám) và báo "vết thương xuyên thấu". Theo tiêu chuẩn phân loại của Bắc Kinh, ca chảy nhiều máu, đau dữ dội có thể xếp mức 2 và phải vào phòng cấp cứu, đừng xếp hàng ở quầy đăng ký (xem phần 24, mục 7 về thương bệnh nặng đi thẳng bàn phân loại cấp cứu). Nếu thật sự bị đâm xuyên thì gọi 120. Theo phương án của Bắc Kinh, bác sĩ cấp cứu phải báo trước cho viện về người mức 1 và 2 để viện chuẩn bị tiếp nhận. Cách ấn và cách lên garô khi chảy máu nhiều xem mục 12.