24 Dịch truyện tranh sang tiếng Trung, đăng lại phim và phim truyền hình, chia sẻ tài nguyên trên ổ đĩa mạng và sách điện tử lậu: không thu tiền cũng là xâm phạm quyền tác giả; chèn quảng cáo, thu phí hội viên thì có thể bị phán tù
Dịch rồi đăng hay đưa tác phẩm người khác lên mạng khi chưa được phép là xâm phạm dù không thu tiền, phải gỡ và đền. Chèn quảng cáo, thu phí hội viên là tính kiếm tiền. Kiếm 3 vạn nhân dân tệ, đăng 500 bộ hay có 1.000 hội viên thì đủ bị phán tù, nặng nhất 10 năm.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn tiền. Bản mua hay tải về, bạn tự xem hoặc tự dịch chơi đều được, chỉ đừng đưa lên mạng cho mọi người xem. Bạn đừng lập trang hay nhóm chia sẻ tài nguyên có chèn quảng cáo, thu phí hội viên, cũng đừng bán liên kết ổ đĩa mạng. Phần khó là lúc "ai cũng đang chia sẻ", bạn nhịn không làm người đăng lại theo họ.
- Lợi ích
Trước hết là phần dân sự. Trong các quyền mà Luật Quyền tác giả dành cho tác giả có quyền dịch, là quyền chuyển tác phẩm từ một thứ chữ sang thứ chữ khác. Còn có quyền truyền bá trên mạng thông tin, là quyền đưa tác phẩm lên mạng để công chúng xem được ở bất cứ lúc nào, nơi nào. Dịch tác phẩm của người khác khi chưa được phép là xâm phạm. Đưa tác phẩm lên mạng khi chưa được phép cũng là xâm phạm. Người xâm phạm phải ngừng hành vi và bồi thường thiệt hại. Chỉ khi dùng tác phẩm người khác đã công bố cho việc học tập, nghiên cứu hay thưởng thức của riêng cá nhân thì bạn không cần xin phép, không cần trả tiền. Tiền bồi thường tính trước hết theo thiệt hại thực tế của người có quyền, hoặc theo số tiền bạn kiếm được. Hai cách đều không tính ra thì tòa án định trong khoảng từ 500 đến 500 vạn nhân dân tệ. Nếu cố ý xâm phạm và tình tiết nghiêm trọng, tòa có thể phán gấp 1 đến 5 lần. Khoản chi hợp lý mà người có quyền bỏ ra để ngăn việc xâm phạm cũng do bạn cùng bồi thường. Tiếp đến là phần hình sự. Điều 217 Bộ luật Hình sự có một điều kiện tiên quyết là phải "vì mục đích thu lợi". Bạn vì kiếm tiền mà đưa tác phẩm của người khác lên mạng cho công chúng xem khi chưa được phép, và đạt ngưỡng quy định, thì phạm tội xâm phạm quyền tác giả. Mức phạt là tù dưới 3 năm kèm phạt tiền, hoặc chỉ phạt tiền. Mức rất lớn hoặc tình tiết đặc biệt nghiêm trọng thì bị phán 3 đến 10 năm kèm phạt tiền. Việc tính là vì kiếm tiền không chỉ gồm bán hàng. Chèn quảng cáo thu tiền trên trang web cũng tính, và thu phí đăng ký hay khoản phí khác theo kiểu hội viên cũng tính. Phí dịch vụ, phí hội viên và tiền quảng cáo thu về đều tính là thu nhập trái phép. Về ngưỡng đủ tội, chỉ cần đạt một trong các mức sau. Thu nhập trái phép từ 3 vạn nhân dân tệ trở lên. Số tiền kinh doanh trái phép từ 5 vạn nhân dân tệ trở lên; trong vụ nhóm phụ đề Nhân Nhân Ảnh Thị, số này tính bằng tổng thu từ phí hội viên, tiền quảng cáo và tiền bán ổ cứng. Tác phẩm của người khác bị truyền bá trên mạng tổng cộng từ 500 tác phẩm (bộ) trở lên. Bị tải xuống từ 1 vạn lần trở lên, hoặc bị bấm xem từ 10 vạn lần trở lên. Truyền bá theo kiểu hội viên, số hội viên đăng ký từ 1.000 người trở lên. Chưa mức nào đạt, nhưng có hai mức mà mỗi mức đạt từ một nửa trở lên thì cũng tính. Đạt 10 lần các con số này thì vào khung 3 đến 10 năm. Tiền phạt thường là 1 đến 10 lần thu nhập trái phép. Vụ án chính thức một: Lương Vĩnh Bình cùng một số người khác tải phim và phim truyền hình chưa được cấp phép từ trang web nước ngoài, tổ chức người dịch, làm phụ đề rồi đăng lên. Các phim này nằm trên trang web và ứng dụng của nhóm phụ đề Nhân Nhân Ảnh Thị, cho người ta xem trực tuyến và tải về. Trên trang có 32.824 tác phẩm chưa được cấp phép, và hơn 683 vạn hội viên. Từ tháng 1/2018 đến tháng 1/2021, nhóm thu hơn 270 vạn nhân dân tệ phí hội viên và hơn 880 vạn nhân dân tệ tiền quảng cáo. Bán ổ cứng di động chép sẵn phim, họ kiếm thêm hơn 100 vạn nhân dân tệ. Trang web treo mã QR "quyên góp", quyên là được quyền lợi hội viên. Viện kiểm sát xác định đó thực chất là thu phí hội viên dưới một cái tên khác. Ngày 22/11/2021, Lương Vĩnh Bình bị phán 3 năm 6 tháng, phạt 150 vạn nhân dân tệ. Thêm 14 người bị phán từ 1 năm 6 tháng đến 3 năm, đều hưởng án treo, bị phạt từ 4 vạn đến 35 vạn nhân dân tệ. Vụ án chính thức hai: Kha mỗ mỗ dùng phần mềm crawler (thu thập dữ liệu tự động) lấy địa chỉ phát của hơn 5 vạn bộ phim và phim truyền hình, đưa lên trang web và ứng dụng của mình cho người ta xem miễn phí. Người này chèn quảng cáo ở màn hình mở ứng dụng, thu tiền theo lượt hiển thị, kiếm hơn 35 vạn nhân dân tệ. Năm 2023 người này bị phán 3 năm tù, án treo 4 năm, phạt 40 vạn nhân dân tệ. Vụ án chính thức ba: Hoàng mỗ thuê máy chủ ngay tại nhà mình, dựng một diễn đàn tải nhạc. Người này đưa hơn 10 vạn bài hát vào 18 ổ đĩa mạng, rồi đăng liên kết trên diễn đàn. Hội viên phải nạp tiền đổi lấy xu diễn đàn mới có liên kết và mã trích xuất. Tổng số tiền hội viên nạp là hơn 50 vạn nhân dân tệ. Năm 2023 người này bị phán 3 năm tù, án treo 4 năm, phạt 55 vạn nhân dân tệ (cả nước TQ, giải thích tư pháp áp dụng từ ngày 26/4/2025)
- Mức chứng cứ
A
- Nguồn
全国人大常委会 (2020). 著作权法(2020 年修正,第十条第一款第十二、十五项,第二十四条第一项,第五十二条第六项,第五十三条第一项,第五十四条). http://www.npc.gov.cn/npc/c2/c30834/202011/t20201119_308796.html;全国人大常委会 (2020). 刑法修正案(十一)(第二十项,即刑法第二百一十七条). https://www.spp.gov.cn/zdgz/202012/t20201227_503682.shtml;最高人民法院、最高人民检察院 (2025). 关于办理侵犯知识产权刑事案件适用法律若干问题的解释(法释〔2025〕5 号,第十二、十三、二十五、二十八、三十一条). https://www.spp.gov.cn/xwfbh/wsfbt/202504/t20250424_693977.shtml;最高人民法院、最高人民检察院、公安部 (2011). 关于办理侵犯知识产权刑事案件适用法律若干问题的意见(法发〔2011〕3 号,第十条). https://www.dongguandesq.jcy.gov.cn/tzgg/201103/t20110321_3344314.shtml(东莞市第二市区人民检察院转载);最高人民检察院 (2023). 第四十八批指导性案例(检例第 193 号,梁永平、王正航等十五人侵犯著作权案). https://www.spp.gov.cn/spp/jczdal/202309/t20230915_628229.shtml;最高人民检察院 (2024). 检察机关依法惩治侵犯著作权犯罪典型案例(案例一、案例三). https://www.spp.gov.cn/spp/xwfbh/wsfbt/202401/t20240105_639347.shtml;中国驻长崎总领事馆 (2018). 中国驻长崎总领事馆提醒在日中国公民遵守著作权法. http://nagasaki.china-consulate.gov.cn/chn/tzgg/201802/t20180208_4564322.htm
- Ghi chú
Chỉ tham khảo TQ: Người hưởng lợi là chính bạn. Bạn tự mua về xem, tự dịch để đọc thì nằm trong phạm vi điều luật cho phép. Ranh giới nằm ở việc "đưa lên mạng cho mọi người xem". Nhóm phụ đề hay nhóm dịch truyện không thu tiền thì không cấu thành tội xâm phạm quyền tác giả, vì tội này đòi hỏi phải vì kiếm tiền. Nhưng về dân sự thì vẫn là xâm phạm, người có quyền có thể đòi gỡ bỏ và đòi bồi thường. Ở Nhật Bản, không thu tiền cũng có thể phạm luật. Tháng 2/2018, một số công dân Trung Quốc ở Nhật bị bắt vì nghi vi phạm luật quyền tác giả của Nhật. Sau đó Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Nagasaki nhắc rằng dịch, đăng, truyền bá tác phẩm khi chưa được cấp phép có thể phạm luật, kể cả khi không nhằm kiếm lời. Hễ chèn quảng cáo, mở hội viên, hay dùng "quyên góp" để đổi quyền lợi hội viên là rơi vào khung vì kiếm tiền. Trong vụ Nhân Nhân Ảnh Thị, những người chỉ làm phần dịch và hiệu đính tham gia ở mức thấp, và công an lấy lời khai họ như người làm chứng. Viện kiểm sát tối cao ghi rõ trong án lệ này rằng người khởi xướng, chia tiền, quản lý nền tảng phải bị xử nghiêm. Tòng phạm làm thuê có thể được xử khoan hồng, còn người được gọi đến tạm thời và có tình tiết nhẹ thì có thể không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ba bản giải thích tư pháp cũ về hình sự sở hữu trí tuệ, ban hành năm 2004, 2007 và 2020, hết hiệu lực từ ngày 26/4/2025. Ý kiến năm 2011 của ba cơ quan không bị nêu tên bãi bỏ, chỗ nào khác với giải thích mới thì theo giải thích mới. Chẳng hạn ngưỡng lượt bấm xem đã đổi từ 5 vạn lần thành 10 vạn lần. Rủi ro khác khi viết đồng nhân rồi đem xuất bản, xem mục 25 phần này (viết truyện đồng nhân, làm tác phẩm phái sinh). Đem hình của người khác in lên hàng hóa để bán, xem phần 12, mục 21 (hình trên hàng, bao bì, nhãn treo). Nếu bạn tự làm nền tảng và nhận được thông báo xâm quyền của người có quyền thì làm thế nào, xem phần 26, mục 9 (nhận thông báo xâm quyền phải xử kịp). Làm và bán bản vá crack, máy tạo mã đăng ký (keygen) thì xem phần 11, mục 20 (bản vá crack, máy đăng ký).