3 Nhớ quy tắc cứng chống lừa: cuộc gọi không tin vội, thông tin không tiết lộ, link không bấm, chuyển tiền kiểm nhiều lần; bảy loại lừa đảo thường gặp nhất đều cùng một khuôn
Ai bảo chuyển tiền, chia sẻ màn hình, tải app lạ, bấm link, đọc mã, bạn cúp máy, gọi số chính thức. Bảy chiêu chính (cày đơn, đầu tư giả, vay mạng, giả chăm sóc khách, giả cơ quan điều tra, bẫy tình, dụ sắc) đều lấy tiền trước. Nhận ra sớm rẻ hơn nhiều so với đòi lại tiền.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn tiền. Bạn nhớ khẩu quyết "ba không một nhiều", đọc một lượt bảy loại lừa đảo kể ở cột Lợi ích, cài thêm app "Trung tâm chống lừa đảo quốc gia" (app chính thức của TQ), và hễ 96110 gọi là bắt máy. Ai bảo bạn chuyển tiền, chia sẻ màn hình, tải app lạ, bấm link hay đọc mã xác nhận, bạn cúp máy trước rồi gọi số điện thoại chính thức để kiểm tra. Phần khó là bên kia thường giục rất gấp, nên bạn phải chịu được sức ép đó để cúp máy trước.
- Lợi ích
Luật Chống lừa đảo viễn thông và mạng (TQ) yêu cầu chính quyền và các ngành liên quan giải thích cho người dân chiêu trò của các loại lừa đảo qua mạng viễn thông. Cơ quan công an cùng ngành tài chính, viễn thông và quản lý mạng lập hệ thống cảnh báo và ngăn chặn; thấy ai có thể sắp bị lừa thì ngăn ngay. 96110 chính là đường dây cảnh báo, ngăn chặn thống nhất cả nước đó, nên cuộc gọi từ số này phải bắt. Theo thông báo của Bộ Công an tháng 6/2026, 10 loại lừa đảo xảy ra nhiều nhất chiếm 85% tổng số vụ lừa đảo điện tử. Cày đơn ăn hoa hồng có nhiều vụ nhất, chiếm 25%. Đầu tư tài chính giả trên mạng gây thiệt hại lớn nhất, khoảng 40% tổng thiệt hại. Sở Công an tỉnh Phúc Kiến phân tách đặc điểm nhận diện từng loại như sau. Cày đơn ăn hoa hồng: "kẻ rủ bạn cùng kiếm tiền phần lớn là muốn kiếm tiền của bạn"; bạn làm không xong đơn thì không được trả vốn. Đầu tư giả: đám "chim mồi" trong nhóm khoe lời, kẻ lừa cho bạn ăn chút lời trước rồi xúi bạn bỏ thêm tiền, đến lúc rút thì đòi "đóng thuế". Cho vay qua mạng: "vay không cần đặt cọc, không cần làm sao kê ngân hàng; gặp kiểu đó thì nhất định là giả". Giả mạo chăm sóc khách hàng: kẻ lừa bảo bạn đã mở hội viên nên sẽ bị trừ phí tự động, ảnh hưởng điểm tín dụng, rồi ép bạn chuyển tiền để hủy. Giả cơ quan điều tra: "cơ quan công an, kiểm sát, tòa án không tồn tại thứ gọi là 'tài khoản an toàn'; bất cứ 'cơ quan công an, kiểm sát, tòa án' nào làm việc, lấy biên bản qua điện thoại, QQ (app chat TQ), WeChat (app chat TQ), mạng đều là lừa đảo". Bẫy tình "mổ heo": "'người yêu' chưa từng gặp mặt, chỉ thấy ảnh hay video, không được tin nhẹ"; kẻ lừa mãi không gọi video, không gặp mặt, nhưng lại thường có việc gấp cần tiền. Dụ sắc cày đơn: kẻ lừa hẹn gặp mặt nhưng bắt bạn "làm nhiệm vụ" trước, tiền nộp càng lúc càng nhiều. Nhận ra trước rẻ hơn nhiều so với chặn chi sau. Chặn chi đòi được bao nhiêu còn tùy lúc báo án tiền còn trong tài khoản hay không; cách chặn chi xem mục 2 phần này (gọi 110 hoặc 96110 yêu cầu chặn chi) (cả nước TQ, từ tháng 12/2022)
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
全国人大常委会 (2022). 反电信网络诈骗法（第八、二十、三十四条）. https://www.spp.gov.cn/spp/fl/202209/t20220902_575631.shtml；公安部 (2026). 公安部发布会：通报当前电信网络诈骗犯罪的最新形势、特点提示防范电信网络诈骗要点（2026 年 6 月 12 日）：「以上这10类案件就占了全部电诈案件的85%。其中，刷单返利诈骗发案最高，占所有电诈案件的25%；虚假网络投资理财诈骗损失最高，约占全部电诈案件损失的40%」. https://www.mps.gov.cn/n2254536/n2254544/n2254552/n10491781/index.html；福建省公安厅 (2023). 96110 来电，请务必接听. http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202303/t20230306_6126156.htm（省级公安机关页面，含「来电不轻信，信息不透露，链接不点击，转账多核实」口诀及「警惕 192 开头的诈骗电话」提示）；福建省公安厅 (2023 到 2024). 识骗技巧专栏：刷单 http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202307/t20230703_6196881.htm；投资理财 http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202312/t20231220_6362145.htm；贷款 http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202312/t20231207_6326741.htm；冒充客服 http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202310/t20231020_6279505.htm；共享屏幕（2022 年 8 月 18 日）https://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202208/t20220818_5977906.htm；「中银会议」等诈骗 App（2025 年 5 月 12 日，转载上海反诈中心）https://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202505/t20250512_6912823.htm；冒充公检法 http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202309/t20230913_6255863.htm；中国驻美国大使馆双边处警务联络官 (2025). 开学第一信（三）（2025 年 1 月 28 日）. https://us.china-embassy.gov.cn/chn/lsfw/lsxz/lstx/202503/t20250305_11568435.htm；杀猪盘 http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202308/t20230818_6232030.htm；色诱刷单 http://gat.fujian.gov.cn/ztzl/fjjffpzxrx/spjq/202403/t20240307_6410612.htm
- Ghi chú
Chỉ tham khảo TQ: Ai tự xưng là cơ quan điều tra, chăm sóc khách hàng, lãnh đạo hay bộ phận kiểm soát rủi ro của nền tảng, rồi bảo bạn "phối hợp điều tra", "hủy hội viên", "cày đơn ăn hoa hồng", "nội tình đầu tư", thì đều cùng một bài. Vay thật không cần đặt cọc, cơ quan điều tra không có "tài khoản an toàn"; nhớ hai câu này là chặn được hơn nửa. Mục này đặt mức B vì khẩu quyết chỉ là lời tuyên truyền chính thức, không có số liệu "nhớ xong thì bớt bị lừa bao nhiêu". Khẩu quyết và phần phân tách bảy loại lấy từ trang của sở công an cấp tỉnh. Thông báo 2026 của Bộ Công an nêu 10 loại lừa đảo hay xảy ra, trong đó còn có giả mạo chăm sóc khách hàng thương mại điện tử - vận chuyển, vay và tín dụng, giao dịch game ảo, kết bạn hẹn hò qua mạng, giả lãnh đạo hay người quen, đổi - hủy vé máy bay. Chiêu nào cũng giống nhau, cuối cùng đều bắt bạn chuyển tiền. Người quen đến tận nơi nhờ bạn "giúp quét mặt" để làm khoản vay thì không bắt bạn chuyển tiền, mà để bạn gánh nợ, xem mục 45 phần này (giúp quét mặt, làm người chứng kiến). Nếu đã quá hạn thanh toán, có người nhận tiền nói có thể "tẩy trắng tín dụng", xem mục 23 phần 7 (Thẻ tín dụng, vay mạng đã không trả nổi). Thẻ ghi nợ và SIM điện thoại đứng tên mình không thấy được trong tín dụng, phải tra riêng, xem mục 11 phần 14 (Có mấy SIM điện thoại đứng tên mình). Làm ăn mà gặp bẫy thuê người vận hành hộ cửa hàng online, xem phần 12, mục 24 (thuê người vận hành hộ cửa hàng online).