29 Đừng trông học "tư thế bê vác đúng" hay đi học lớp bê vác là phòng được đau thắt lưng, thứ cần giảm là sức nặng và số lần bê, ngày thường nên tập luyện nhiều

Tiền: Không tốnThời gian: VừaÝ chí: Chút ítLợi ích: VừaLoại lợi ích: Sức khỏe, tuổi thọChứng cứ A

Công nhân học tư thế bê vác vẫn đau thắt lưng như người chưa học. Người khom lưng nhiều khi bê cũng không dễ đau hơn. Bê thêm 10 kg mỗi lần hoặc 10 lần mỗi ngày, nguy cơ cao khoảng một phần mười. Tập đều thì nguy cơ lên cơn đau giảm hơn ba đến hơn bốn phần mười.

Xem chi tiết

Chi phí: Không tốn tiền. Bạn khỏi phải bận tâm lúc bê đồ lưng có khom hay không, cũng khỏi bỏ tiền học lớp bảo vệ lưng hay mua đai lưng. Việc cần làm có hai. Đồ nặng thì chia nhỏ ra bê, dùng xe đẩy hoặc nhờ người bê cùng, chỉ tốn thêm vài phút. Mỗi tuần bạn dành mấy buổi để tập luyện, và việc này phải giữ lâu dài.
Lợi ích: Trước hết xem lớp huấn luyện. Tổng quan hệ thống Cochrane bản năm 2011 gộp 9 thử nghiệm chia nhóm ngẫu nhiên, tổng cộng 20.101 nhân viên. Trong đó 7 thử nghiệm, 19.317 người, cho thấy: người từng học bê vác và người không làm gì về sau tự báo đau thắt lưng gần như nhau, OR 1,17 (OR là tỷ số chênh; 95% CI 0,68–2,02 là khoảng tin cậy, vắt qua 1). So với người chỉ xem một đoạn video thì RR 0,93 (RR là tỷ số nguy cơ; 0,69–1,25), cũng gần như nhau. Độ chắc của chứng cứ ở mức trung bình. Tác giả kết luận: lời khuyên và huấn luyện bê vác, dù có kèm dụng cụ hỗ trợ bê vác hay không, đều không ngăn được đau thắt lưng lẫn tình trạng hạn chế sinh hoạt do đau thắt lưng. Tiếp theo xem chuyện khom lưng. Một tổng quan hệ thống năm 2020 gộp các nghiên cứu về mức khom lưng khi bê đồ, độ chắc của chứng cứ thấp. Trong nghiên cứu theo dõi duy nhất, người về sau đau thắt lưng và người không đau chỉ khác nhau 1,5 độ ở góc khom lưng lớn nhất khi bê đồ (−0,7 đến 3,7), không đáng kể. Trong 11 nghiên cứu có 9 nghiên cứu không thấy hai nhóm khác nhau. Thêm 7 nghiên cứu đo theo cách khác, người đau thắt lưng khi bê đồ lại khom lưng ít hơn 6,0 độ (−11,2 đến −0,9). Tác giả kết luận: không có chứng cứ cho thấy khom lưng nhiều dẫn đến đau thắt lưng. Cuối cùng xem nên làm gì. Một phân tích gộp 8 nghiên cứu theo dõi cho thấy: mỗi lần bê nặng thêm 10 kg, nguy cơ đau thắt lưng OR 1,11 (1,05–1,18, cao khoảng 11%). Mỗi ngày bê thêm 10 lần, OR 1,09 (1,03–1,15, cao khoảng 9%). Một bài khác gộp 21 thử nghiệm ngẫu nhiên, 30.850 người. Tập luyện kèm giải thích làm nguy cơ lên cơn đau thắt lưng RR 0,55 (0,41–0,74, thấp khoảng 45%), độ chắc của chứng cứ trung bình. Chỉ tập luyện thì RR 0,65 (0,50–0,86, thấp khoảng 35%), độ chắc từ thấp đến rất thấp. Chỉ giải thích thì RR 1,03 (0,83–1,27), đai lưng thì RR 1,01 (0,71–1,44), đều không thấy hiệu quả. Hướng dẫn chính thức của Cơ quan Điều hành Sức khỏe và An toàn Anh (HSE) cũng ghi rõ một điều: chỉ huấn luyện thì không bảo đảm được an toàn khi bê vác. Kỹ thuật bê tốt cũng không thay được việc trang bị dụng cụ hỗ trợ bê vác, cải tiến công việc và hàng hóa.
Mức chứng cứ: A
Nguồn: Verbeek JH, Martimo KP, Karppinen J, Kuijer PP, Viikari-Juntura E, Takala EP. (2011). Manual material handling advice and assistive devices for preventing and treating back pain in workers. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD005958. https://doi.org/10.1002/14651858.CD005958.pub3；Saraceni N, Kent P, Ng L, Campbell A, Straker L, O'Sullivan P. (2020). To Flex or Not to Flex? Is There a Relationship Between Lumbar Spine Flexion During Lifting and Low Back Pain? A Systematic Review With Meta-analysis. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, 50(3), 121–130. https://doi.org/10.2519/jospt.2020.9218；Coenen P, Gouttebarge V, van der Burght AS, et al. (2014). The effect of lifting during work on low back pain: a health impact assessment based on a meta-analysis. Occupational and Environmental Medicine, 71(12), 871–877. https://doi.org/10.1136/oemed-2014-102346；Steffens D, Maher CG, Pereira LS, et al. (2016). Prevention of Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Internal Medicine, 176(2), 199–208. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2015.7431；Health and Safety Executive. Manual handling at work: Training; Good handling technique. https://www.hse.gov.uk/msd/manual-handling/training.htm；https://www.hse.gov.uk/msd/manual-handling/good-handling-technique.htm；反方：Wai EK, Roffey DM, Bishop P, Kwon BK, Dagenais S. (2010). Causal assessment of occupational lifting and low back pain: results of a systematic review. The Spine Journal, 10(6), 554–566. https://doi.org/10.1016/j.spinee.2010.03.033
Ghi chú: Tranh cãi. Về chuyện bê nặng, bê nhiều thì các nghiên cứu nói không thống nhất. Một tổng quan hệ thống năm 2010 tìm được 9 nghiên cứu chất lượng cao, 4 nghiên cứu thấy có liên quan, 5 nghiên cứu không thấy. Tác giả cho rằng bê vác khi làm việc khó có thể tự nó gây đau thắt lưng. Vì vậy "bê ít đồ nặng thôi" mới chỉ có chứng cứ về mối liên quan, chưa chứng minh được quan hệ nhân quả. Bài tổng quan về khom lưng có chất lượng nghiên cứu thấp, phần lớn chỉ so hai nhóm người ở cùng một thời điểm. Khoảng tin cậy của bài về huấn luyện rất rộng, và bài đó cũng nói chưa có thử nghiệm ngẫu nhiên nào xem huấn luyện có chữa được cơn đau thắt lưng đã có hay không. HSE vẫn dạy một bộ kỹ thuật bê: giữ đồ sát eo, đứng vững chân, đừng vặn eo, đừng giật mạnh. Lúc đứng lên, lưng, hông và gối đều hơi gập thì tốt hơn là gập hết cỡ phần lưng hay ngồi xổm hết cỡ. Bạn cứ làm theo cũng không hại gì, chỉ đừng trông nó một mình phòng được đau thắt lưng. Lợi ích định mức vừa: xét mức giảm thì tập luyện đủ xếp vào mức lớn, nhưng chứng cứ cho riêng tập luyện có chất lượng thấp, tập luyện kèm giải thích cũng không thấy giúp nghỉ ốm ít đi, và đau thắt lưng không gây tử vong. Cách tập xem phần 2, mục 16 (mỗi tuần tập sức mạnh 30–60 phút) và phần 2, mục 11 (mỗi ngày đi đủ 7.000–8.000 bước). Người hưởng lợi là chính bạn.