44 Vốn đã muốn nuôi chó thì tính việc dắt chó đi dạo vào lượng đi bộ hằng ngày, đừng nuôi chó chỉ để sống lâu
Người nuôi chó có tỷ lệ tử vong trong cùng thời kỳ thấp hơn khoảng một phần tư, và người từng bị bệnh động mạch vành còn thấp hơn nhiều. Nhưng sau khi trừ các khác biệt khác, nghiên cứu lớn ở Anh và Na Uy không thấy khác biệt, nuôi mèo cũng không thấy liên quan. Vì vậy đừng nuôi chó chỉ để sống lâu. Vốn đã muốn nuôi thì xem việc dắt chó đi dạo là đi bộ.
Xem chi tiết
- Chi phí
Nuôi chó là khoản chi liên tục: thức ăn, tiêm phòng, tẩy giun, khám chữa bệnh, làm giấy tờ, phải lo đến khi chó chết già. Mỗi ngày phải dành thời gian dắt chó đi dạo, đi công tác hay du lịch thì phải nhờ người trông. Khó ở chỗ phải kiên trì mỗi ngày, đã nuôi thì không muốn dừng là dừng được. Ở TQ không có thống kê chính thức về chi phí nuôi một con chó, nên ở đây không ghi con số nào.
- Lợi ích
Gộp 10 nghiên cứu theo dõi, khoảng 3.840.000 người, theo dõi trung bình 10,1 năm. Người nuôi chó có nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 24% (RR 0,76, 95% CI 0,67–0,86, là khoảng tin cậy). Tử vong do tim mạch thấp hơn khoảng 31% (RR 0,69, 0,67–0,71). Người từng bị bệnh động mạch vành mà nhà có chó thì thấp hơn khoảng 65% (RR 0,35, 0,17–0,69). Tác giả ghi rõ tổng hợp này chưa loại trừ các yếu tố khác. Nghiên cứu đăng ký toàn quốc ở Thụy Điển với khoảng 3.430.000 người đã loại trừ thu nhập, hôn nhân và các yếu tố khác. Gộp tất cả, người nuôi chó có nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 20% (HR 0,80, 0,79–0,82). Người sống một mình nuôi chó thấp hơn khoảng 33% (HR 0,67, 0,65–0,69). Người sống chung với người khác thấp hơn khoảng 11% (HR 0,89, 0,87–0,91). Ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim tại Thụy Điển, người sống một mình nuôi chó thấp hơn khoảng 33% (HR 0,67, 0,61–0,75), sống với bạn đời hoặc con thì thấp hơn khoảng 15% (HR 0,85, 0,80–0,90). Sau nhồi máu não do thiếu máu, các mức giảm tương ứng là khoảng 27% (HR 0,73, 0,66–0,80) và 12% (HR 0,88, 0,83–0,93). Phía ngược lại: khảo sát sức khỏe 6 đợt ở Anh với 59.352 người, theo dõi trung bình 11,5 năm. Sau khi hiệu chỉnh đầy đủ, nuôi chó không liên quan đến tử vong (HR 1,03, 0,98–1,09), cũng không liên quan đến tử vong tim mạch (HR 1,07, 0,96–1,18). Một nghiên cứu ở Na Uy theo dõi trung vị 18,5 năm cho thấy nguy cơ tử vong của người nuôi chó gần như bằng nhau (HR 1,00, 0,91–1,09). Ở đó, người nuôi chó cũng không vận động nhiều hơn người khác. Trong đăng ký song sinh Thụy Điển có 34.202 người trả lời được về thói quen sinh hoạt, mối liên hệ giữa nuôi chó với bệnh tim mạch và nguy cơ tử vong không tái hiện được. Một nghiên cứu ở Úc với 15.735 người theo dõi 4 năm cho thấy người nuôi chó có nguy cơ tử vong thấp hơn khoảng 23% (OR 0,77, 0,59–0,99), một phần có thể giải thích bằng việc vận động nhiều hơn. Nuôi mèo, chim hay cá đều không thấy liên quan đến tử vong. Tuyên bố của Hội Tim Mỹ năm 2013 nói việc nuôi thú cưng, đặc biệt là chó, để giảm nguy cơ tim mạch "có thể hợp lý". Đây là mức khuyến nghị yếu nhất. Cùng tuyên bố đó phản đối rõ việc nhận nuôi, cứu hộ hay mua thú cưng chủ yếu để giảm nguy cơ tim mạch.
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
Kramer CK, Mehmood S, Suen RS (2019). Dog ownership and survival: a systematic review and meta-analysis. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes, 12(10), e005554. https://doi.org/10.1161/CIRCOUTCOMES.119.005554；Mubanga M, Byberg L, Nowak C, 等 (2017). Dog ownership and the risk of cardiovascular disease and death – a nationwide cohort study. Scientific Reports, 7, 15821. https://doi.org/10.1038/s41598-017-16118-6；Mubanga M, Byberg L, Egenvall A, Ingelsson E, Fall T (2019). Dog ownership and survival after a major cardiovascular event: a register-based prospective study. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes, 12(10), e005342. https://doi.org/10.1161/CIRCOUTCOMES.118.005342；Ding D, Bauman AE, Sherrington C, 等 (2018). Dog ownership and mortality in England: a pooled analysis of six population-based cohorts. American Journal of Preventive Medicine, 54(2), 289-293. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2017.09.012；Torske MO, Krokstad S, Stamatakis E, Bauman A (2017). Dog ownership and all-cause mortality in a population cohort in Norway: the HUNT study. PLoS ONE, 12(6), e0179832. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0179832；Taniguchi Y, Ikeuchi T, Yong J (2024). Dog, cat, bird, fish, and other pet ownership and mortality: evidence from the HILDA cohort. PLoS ONE, 19(8), e0305546. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0305546；Mubanga M, Byberg L, Egenvall A, 等 (2019). Dog ownership and cardiovascular risk factors: a nationwide prospective register-based cohort study. BMJ Open, 9(3), e023447. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2018-023447；Levine GN, Allen K, Braun LT, 等 (2013). Pet ownership and cardiovascular risk: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation, 127(23), 2353-2363. https://doi.org/10.1161/CIR.0b013e31829201e1
- Ghi chú
Tranh cãi. Tất cả đều là nghiên cứu theo dõi ghi chép, không có nhóm đối chứng, nên không suy ra được "nuôi chó để sống lâu". Người nuôi chó có thể vốn khỏe hơn, hay vận động hơn. Người bệnh hay khuyết tật có thể vốn ít nuôi chó. Những khác biệt này không loại hết được. Con số 24% trong tổng hợp không loại trừ yếu tố nào, và ở các nghiên cứu có hỏi thói quen sinh hoạt thì khác biệt đã mất. Một nghiên cứu khác ở Thụy Điển cho thấy người nuôi chó bắt đầu dùng thuốc hạ áp, thuốc hạ mỡ máu nhiều hơn một chút. Vì vậy dù nguy cơ tử vong có thật giảm, cũng không phải nhờ hạ huyết áp hay mỡ máu. Điều có thể làm ngay chỉ có một việc: người đã nuôi hoặc đang định nuôi thì tính việc dắt chó đi dạo vào lượng đi bộ, đủ hay chưa xem mục 11 phần này (mỗi ngày đi 7.000–8.000 bước). Dắt dây, tiêm phòng, chó cắn người phải bồi thường xem phần 8 mục 30 (nuôi chó phải dắt dây). Người già dắt chó cách cầm dây để tránh té ngã xem phần 17 mục 10 (người già dắt chó). Mức lợi ích được định là lớn một cách máy móc theo con số 24% trong tổng hợp, nhưng con số này không loại trừ yếu tố khác. Người hưởng lợi của mục này chủ yếu là chính bạn.