Cẩm nang sống đáng giá

8 Đi tiêu chảy trước uống nước muối bù dịch đường uống, con dưới 5 tuổi không cho thuốc cầm tiêu chảy

Tiền: ÍtThời gian: ÍtÝ chí: Không cầnLợi ích: VừaLoại lợi ích: Sức khỏe, tuổi thọChứng cứ A

Khi bị tiêu chảy, việc quan trọng nhất là bạn phải bù nước chứ không phải cầm tiêu chảy. Bạn nên pha oresol đúng hướng dẫn, đừng thay bằng nước ngọt hay nước ép vì nhiều đường càng mất nước. Trẻ dưới 5 tuổi không dùng loperamid, vì thuốc có thể gây tắc ruột, nặng thì có thể tử vong.

Xem chi tiết
Chi phí

Một hộp gói oresol bù dịch đường uống chỉ vài tệ đến mười mấy tệ, trong nhà bạn nên trữ sẵn một hộp.

Lợi ích

Sổ tay hướng dẫn điều trị tiêu chảy của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ rõ, các thuốc "cầm tiêu chảy" và thuốc chống nôn không mang lại lợi ích thiết thực nào đối với trẻ bị tiêu chảy cấp hoặc tiêu chảy kéo dài. Chúng không ngăn ngừa được mất nước và cũng không cải thiện được tình trạng dinh dưỡng. Một số loại có tác dụng phụ nguy hiểm, đôi khi dẫn tới tử vong, và tuyệt đối không được dùng cho trẻ dưới 5 tuổi. Những thuốc làm giảm nhu động ruột như loperamid có thể gây tắc ruột do liệt ruột nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng và còn làm kéo dài thời gian nhiễm trùng. Bản hướng dẫn cũng nêu rõ, các loại đồ uống quá nhiều đường (như nước ngọt hay nước trái cây đóng chai) sẽ hút nước từ cơ thể vào lòng ruột, gây ra tình trạng mất nước kèm tăng natri máu. WHO khuyến nghị sử dụng gói bù dịch công thức áp lực thẩm thấu thấp với tổng áp lực thẩm thấu 245 mOsm/L. So với công thức cũ, loại này giúp giảm 33% số ca phải truyền dịch tĩnh mạch ngoài kế hoạch. Một bài tổng quan của Cochrane tổng hợp 8 thử nghiệm lâm sàng cũng cho kết quả tương tự (OR 0.59, 95% CI 0.45–0.79, giảm khoảng bốn phần mười).

Mức chứng cứ

A

Nguồn

World Health Organization (2005). The treatment of diarrhoea: a manual for physicians and other senior health workers, 4th revision. https://iris.who.int/handle/10665/43209 (bản tiếng Trung của "Sổ tay hướng dẫn điều trị tiêu chảy cho bác sĩ và nhân viên y tế cấp cao", phần 2.6, tải tại cùng trang web);Hahn S, Kim S, Garner P (2002). Reduced osmolarity oral rehydration solution for treating dehydration caused by acute diarrhoea in children. Cochrane Database of Systematic Reviews, (1):CD002847. https://doi.org/10.1002/14651858.CD002847

Ghi chú

Khi mua oresol, bạn hãy xem kỹ áp lực thẩm thấu ghi trên tờ hướng dẫn để chọn đúng loại công thức thẩm thấu thấp. Sổ tay của WHO cũng ghi rõ, nếu trẻ đi ngoài phân có lẫn máu thì đa phần là do lỵ trực khuẩn, trường hợp này bạn phải đưa trẻ đi khám bác sĩ để dùng kháng sinh chứ không thể chỉ bù nước tại nhà. Mức lợi ích xếp loại "vừa" là theo phán đoán: con số thống kê ở đây là so sánh giữa hai loại công thức bù dịch với nhau, chứ không phải so giữa việc có bù nước và không bù nước.